Zelf een boot (af)bouwen: Wateraap 3

In Zeilen 01/2023 (bestel ‘m hier) kun je lezen over twee stellen die zelf hun boot (af)bouwden. Sylvia Huydecoper en Pascal Maas deden het projectmanagement en het installatiewerk op hun Berckemeyer 40 Wateraap 3 zelf. Het handige overzicht dat ze instuurden vanuit de Spaanse ria’s, was aanleiding tot een uitgebreid gesprek en een daaropvolgend artikel. Het overzicht paste niet meer in het blad, maar we willen het je niet onthouden.

Een licht, goed zeilend appartement

Na een eerder rondje Atlantic kwamen we terug met een stevige wensenlijst voor een nieuwe boot. ‘Vertrekken’, voor een langere tijd weggaan, stelt andere eisen aan een boot. Je boot is je huis. Je spendeert veel tijd benedendeks, dat moet een prettige leefomgeving zijn. Daarnaast zit je lange tijd op zee. Goed zeegedrag van de boot en een hanteerbaar tuig zijn extra belangrijk. Gemak en comfort betekenen uithoudingsvermogen. Wie minder vermoeid is, maakt betere beslissingen en komt eerder in actie. Veiligheid zoeken we ook in een sterk materiaal. Mocht er iets misgaan, dan ben je kwetsbaar op de oceaan.

Maar dat betekent niet dat we willen inleveren op de zeileigenschappen. Integendeel. Er komt een sterke maar lichte boot van aluminium. Een ontwerp om vlot te kunnen zeilen, qua vorm meer zoals een wedstrijdjacht, wat gek genoeg een juist minder bewegelijke boot oplevert. Snel én een rustig zeegedrag, zou dat kunnen? We namen een sprong in het diepe en besloten om een nieuwe boot te gaan bouwen. Nu, op weg in ons tweede rondje Atlantic, blijkt het gelukt te zijn. We genieten van een boot die – voor ons – bijna perfect is. We maakten de volgende keuzen bij de bouw.

Licht appartement

Comfortabel in zeegang

Blijven zeilen in zeegang

Blijven zeilen bij weinig wind

Sterk materiaal

Droogvallen

Lopen in de kuip, niet schuiven

Hanteerbaar tuig

Op de oude boot hadden we veel werk op het voordek. Zeilen binnenhalen of spelen met een spinnakerboom van meer dan vijf meter is best leuk, maar op zee werd dat anders. Bij zeegang kan werken aan dek best gevaarlijk zijn, dat beperken we graag tot een minimum. Onze nieuwe boot heeft een kleine voordriehoek en een groot grootzeil. De fok (105%) staat op een roller. De fok kan lang blijven staan, we reven voornamelijk met het grootzeil. Het grootzeil is doorgelat, dus het strijkt en reeft rustig. Het reven gaat gemakkelijk, zelfs in zeegang. Je moet daarvoor nog wel naar de mast, maar omdat het zeil niet klappert gaat dat snel. Voor wind vanaf zes Beaufort hebben we een kotterfok op een roller. De kotterfok is wegneembaar om sneller overstag te kunnen gaan, zodat we op binnenwater sportief kunnen blijven opkruisen. Ten slotte is er een Code Zero om voortgang te houden bij weinig wind. Deze staat ook op een roller en is daardoor eenvoudig binnen te halen en te zetten. Het zetten is zo gemakkelijk dat we dit lichtweerzeil vaak voeren. Komt er wat meer wind, dan rollen we ‘m gewoon even weg.

Minimalisme

Alles gaat kapot. Als we er ons logboek op naslaan, dan zijn dingen die herstel vergen aan de orde van de dag. In een rondje Atlantic draai je er qua mijlen 10 zeilseizoenen doorheen, en dat ook nog eens op volle zee. Niet raar dat er veel kapot gaat dus. De filosofie voor de nieuwe boot is dan ook: eenvoud waar het kan. Dat geldt voor het elektrisch systeem, voor het watersysteem en voor apparatuur aan boord. Dat wil niet zeggen dat ieder comfort geschuwd wordt – we houden van koude witte wijn en willen ook eindelijk wel eens een korte douche kunnen nemen. Wel denken we bij iedere wens na wat de eenvoudigste manier zou zijn. De meeste systemen in ons nieuwe schip leggen we zelf aan. Met oog op toekomstige panne weet je dan precies hoe het in elkaar zit. Op onze vorige boot waren we bij ieder probleem eerst aan het uitvinden hoe de vork in de steel zat.

Vaste, diepe buiskap

Beschut kunnen zitten in de kuip is voor ons essentieel. De vorige boot had een stoffen kap, die zelfs in de Carieb maar zelden naar beneden ging. Op zee, als je met slecht weer aan dek moet blijven, bepaalt de buiskap hoe lang je het uithoudt. Onder onze vorige buiskap konden we niet goed wegkruipen en een golf had hij niet overleeft. De nieuwe boot krijgt een vaste, stevige kap, die beschutting biedt en een zeetje kan hebben.

Breder bed

Zwemplatform

Grote kaartentafel

Groot berghok

IJskast

Onze ijskast ‘koelde’ in de tropen tot 18 graden. Dat kwam voornamelijk door een gebrek aan isolatie. Onze nieuwe ijskast bouwen we zelf in, en zorgen er voor dat de isolatie dikker is dan normaal. Ook zorgen we voor een koudebuffer in de ijskast, zodat tijdens uren waarin er elektriciteit in overvloed is (typisch overdag met zonnecellen), de grootste verbruiker alvast wat van deze energie op kan slaan.

Meer lezen over Wateraap 3? Kijk op wateraap.com.