De laatste zeemijlen: Afscheid van mijn stalen Karma

“Als je zo lang samen bent, zo veel avonturen beleeft, dan schept dat een band voor het leven.” Afscheid nemen van je boot is geen gemakkelijke keuze. Toch is het tijd. Werner Toonk zoekt een nieuwe liefde voor zijn Karma van staal. Dit artikel is gepubliceerd in Zeilen 08/2026 en is voor abonnees ook hier digitaal te lezen.

Ze lag in Terneuzen toen ik haar voor het eerst zag. Aan de kade bij een kleine werf. Ontworpen door Feltz, gebouwd in 1983, gemaakt om oceanen over te steken. Stoere lijnen, degelijke Duitse stalen platen. Ik voelde het meteen toen ik aan boord stapte. Dit is geen boot voor een rondje IJsselmeer. Dit is een schip waarmee je kunt vertrekken.

Ik had net m’n 22-voeter verkocht. Polyester. Een prima bootje, waarmee ik veel rondjes om Noord-Holland heb gevaren. Maar ik wilde een groter rondje. De wereld rond. Zonder precies te beseffen wat dat betekende, of wat dat zou brengen. Alles begint met een doel. Het interieur was wat gedateerd. Bloemetjesgordijnen, afgesleten kussens en weinig comfort. En sommige keuzes waren de mijne niet. Een riante stahoogte, maar toch een toilet dat weggemoffeld zat onder de kajuit. Veertig voet lengte, maar een kombuis zonder ruimte om serieus te koken.

Maar naarmate ik beter keek, zag ik de potentie. De basis is goed. Haar romp, de ramen, de maststeps, een vrijwel nieuwe Yanmar-motor, windvaan, watermaker en grote tanks. Ze is uitgerust voor lange oceaanreizen. En: staal is overal ter wereld eenvoudig te repareren. En binnen dat staal is alles aanpasbaar.

Na een half jaar intensief klussen gaan we op pad voor een eerste groter rondje. Engeland is het plan. Maar halverwege Schotland scheurt de genua doormidden. In het holst van de nacht natuurlijk. In Peterhead halen we bakzeil: het wordt geen rondje, maar een driehoekje Noordzee. Via Noorwegen varen we terug naar huis.

Om het jaar volgt er een langere tocht. Na afloop evalueren we telkens grondig waar schip en schipper beter kunnen. In 2017 gooi ik los met een fantastisch plan: in een half jaar tijd naar de andere kant van de wereld zeilen, dan naar huis, een half jaar thuis voor kinderen, partner en werk. Daarna terug naar de boot voor de tweede helft. Door de Zuidelijke Oceaan, want dan kun je doorzeilen.

Mijn niet-zeilende partner geeft me alle ruimte, maar we beseffen beiden nog maar half wat de impact zal zijn.

Eenmaal aangeland in die Zuidelijke Oceaan komt er een cycloon van de derde categorie recht op ons af. Het wordt spannend. Karma kan het hebben, maar de bemanning ook? We zetten extra zeil en versnellen richting de Furious Fifties om er de luwte te zoeken. Hoe paradoxaal.

We schuilen op de desolate Kerguelen. Duizenden mijlen van de bewoonde wereld liggen we ineens voor anker op een plek waar maar een handvol zeilers ooit komt.

‘Een goed schip beschermt je niet tegen ongemak. Een goed schip geeft je vertrouwen dat je ook door het ongemak heen komt’

De Franse onderzoekers die hier verblijven, willen ons helpen. Er moet iets zijn wat ze voor ons kunnen doen. Maar we zijn zelfvoorzienend, er is niets kapot aan het schip en we hebben geen hulp nodig. Het compromis is 120 liter diesel, zodat de tank weer vol zit. Betaald door de Franse staat.

Zoals gepland laat ik Karma achter in Nieuw-Zeeland. Maar de tweede helft van de reis vraagt om een paar jaar uitstel. De impact op mezelf en het thuisfront was groter dan ik had verwacht. Daarna sloten de grenzen door de pandemie. Pas jaren later stap ik weer aan boord. Er is flink wat onderhoud in te halen. Dat is nu eenmaal onvermijdelijk met een stalen schip. “ You’ll love her while sailing and you’ll hate her for the maintenance ,” zei de vorige eigenaar toen we het koopcontract tekenden, maar ik heb het onderhoud altijd met een grote glimlach gedaan. Mooie dingen hoeven niet makkelijk te zijn.

In Nieuw-Zeeland maken we Karma klaar voor Patagonië. Een gebied dat hoog op mijn verlanglijst staat. Met een nieuw anker, nieuwe ketting, zelfs een nieuwe boegspriet en een dieselkachel. De Grote Oceaan steken we over zonder noemenswaardige problemen. Daarna varen we door ongerepte fjorden, langs besneeuwde bergtoppen. We dobberen voor levende gletsjers en liggen haast ademloos tussen groepen walvissen.

“Als je er ooit eentje raakt, dan heb ik te doen met de walvis,” zei de keurmeester bij aankoop. Dat gaf veel vertrouwen en rust. Maar wanneer een volwassen exemplaar vlak naast Karma ineens omhoog komt, besef je hoe klein en kwetsbaar je op het water altijd bent.

Samen met mijn zoon zeil ik vanuit Uruguay naar Rio de Janeiro. We nemen de tijd, ankeren in prachtige baaien en verkennen Ilha Grande, het mooiste vaargebied van Brazilië. Ook hier is Karma goed in.

Daarna ga ik solo verder met m’n trouwe metgezel. Na al die jaren oefenen en verbeteren durf ik het aan. Eerst 1000 mijl langs de kust. Vlak voor Recife kruis ik mijn eigen track . We hebben de wereld gerond, missie geslaagd. Een droom die 17 jaar eerder begon aan een kade in Terneuzen, is opeens werkelijkheid geworden. Er volgt nog een laatste oceaanoversteek. Ik geniet met volle teugen van eindeloze vergezichten en water dat geen moment hetzelfde is. Praten tegen mezelf? Nee, dat doe ik niet. Ook niet tegen Karma . Maar ik ben dol op haar. Wat er ook gebeurt, ik vertrouw haar blind en zou deze reis met niemand anders hebben willen doen dan met deze dame.

Natuurlijk zijn er momenten waarop het tegenzit. Uren waarin je jezelf afvraagt waarom je dit eigenlijk doet. Dat zijn de momenten waarop je jezelf en je schip het best leert kennen. Een goed schip beschermt je niet tegen ongemak. Een goed schip geeft je vertrouwen dat je ook door het ongemak heen komt.

Na 17 jaar ben ik natuurlijk aan haar gehecht. Als je zo lang samen bent, zo veel avonturen beleeft, dan schept dat een band voor het leven. Haar vorige eigenaar heeft dat net zo. Hij zeilde haar voor de eerste keer rond de wereld, via de grote kanalen. En hij komt nog een keer langs om afscheid te nemen; al die jaren hebben we goed contact gehouden.

Maar mijn leven verandert. Ik heb m’n droom mogen realiseren. De zee zal altijd blijven trekken, maar het is tijd voor een andere balans. Want naast avontuur zijn er andere dingen die aandacht verdienen. Relaties. Familie. Aanwezig zijn. Niet altijd onderweg naar de volgende horizon. Misschien hoort dat ook bij reizen? Dat je uiteindelijk niet alleen ontdekt hoe groot de wereld is, maar ook wat voor jou werkelijk belangrijk is.

Karma ligt nu in Monnickendam. Ik heb de zeilen voor de laatste keer opgeborgen. Ik zal haar straks missen, maar ik neem afscheid vol dankbaarheid. Ze heeft me meer gegeven dan ik ooit had durven hopen toen ik haar kocht. Ze heeft me de wereld laten zien. Ze heeft me geleerd dat veel meer mogelijk is dan wat ik dacht. Ik ben voorlopig uitgezeild, maar Karma nog lang niet. Ze is beter uitgerust en misschien wel betrouwbaarder en zeewaardiger dan ooit tevoren. En ze is toe aan een nieuwe schipper en nieuwe reizen.

Karma van staal | Enkele reis naar het eind van de wereld is hier te koop

Gezocht: nieuwe eigenaar

In tegenstelling tot Werner Toonk is Karma nog lang niet uitgezeild. Wie wil met haar op pad? Ze is een oceanproof stalen tweemaster van 40 voet – je kunt er zo mee op wereldreis. Geïnteresseerd? Kijk voor meer informatie op Karmavanstaal.nl/tekoop.

Tekst en beeld: Werner Toonk

Bekijk ook

De verkoop van Argos: afscheid van twintig jaar zeilen | Zeilen