Van 13 dagen naar minder dan 5: de krankzinnige snelheid van de Atlantische oversteek

Tijdens de RORC Transatlantic Race zijn op de Atlantische Oceaan records op spectaculaire wijze aangescherpt. Zowel bij de multihulls als bij de monohulls werden tijden neergezet die tot voor kort onhaalbaar leken. De MOD70-trimaran Argo en de innovatieve monohull Raven zorgden samen voor een editie die de geschiedenisboeken ingaat.

Recordovertocht voor MOD70 Argo: een duel op topsnelheid

Op de route van Lanzarote naar het Caribisch gebied voltrok zich een ongekend snelle tweestrijd tussen twee high-tech trimarans. Jason Carrolls MOD70 Argo finishte na 4 dagen, 23 uur, 51 minuten en 15 seconden en zette daarmee een nieuw multihull-record neer voor de circa 3000 zeemijl lange oversteek. Slechts 2 uur en 32 minuten later volgde Zoulou, gevaren door Erik Maris, een zusterschip van Argo.

Vijf dagen lang voeren de twee trimarans vrijwel onafgebroken in elkaars buurt, vaak op slechts enkele mijlen afstand. Met constante snelheden ruim boven de 30 knopen ontwikkelde zich een privéduel dat tot het uiterste ging. Volgens Argo-schipper Chad Corning was het vanaf het begin duidelijk dat het een nek-aan-nekrace zou worden. Overdag was het tempo al hoog, maar vooral ’s nachts werd het extreem. Sturen in het donker, zonder maanlicht, voelde volgens Corning als “blind een zwarte piste af skiën”.

De roergangers wisselden elkaar elke 45 minuten af, volledig doorweekt en uitgeput. Sommige bemanningsleden gaven zelfs aan tijdelijk niet te durven sturen in deze omstandigheden, wat binnen het team werd gerespecteerd. Halverwege de race dook bovendien een technisch probleem op: speling en trillingen in het stuurboordroer. Bij invallende duisternis ging een bemanningslid gezekerd over de spiegel om het probleem te verhelpen. Dankzij deze ingreep kon Argo doorvaren en uiteindelijk het record veiligstellen.

Ook bij Zoulou overheerste na afloop trots. Volgens Maris bleef zijn boot vijf dagen lang binnen vijftig mijl van Argo. De onderlinge verschillen veranderden nauwelijks, maar frustratie maakte plaats voor respect. Slapen en warm eten waren ondergeschikt aan één doel: maximale snelheid uit de boot halen.

Nieuw monohull-record: Raven schudt de zeilwereld wakker

Ook bij de monohull's werd geschiedenis geschreven. De 34 meter lange Raven zette een nieuw monohull-record neer met een tijd van 6 dagen, 22 uur, 27 minuten en 47 seconden. Daarmee verpulverde het jacht het vorige record van VO70 Green Dragon uit 2021 met bijna drie dagen verschil.

Opvallend is dat Raven geen uitgeklede racer is, maar een luxueus superjacht, ontworpen en gebouwd om extreem hard te gaan. Het ontwerp van Baltic Yachts combineert een zeer licht casco met geavanceerde foil-armen, die de boot deels uit het water tillen en zo weerstand verminderen. In tegenstelling tot volledig foilende boten blijft Raven altijd deels in het water, ondersteund door een diepe kiel en waterballast voor stabiliteit.

Volgens schipper Damien Durchon voelt de boot juist veiliger naarmate de snelheid toeneemt. Bij snelheden boven de 30 knopen rijdt Raven als het ware door de zee heen in plaats van eroverheen te surfen. Ondanks pieken tot bijna 35 knopen verliep de oversteek zonder noemenswaardige problemen. Navigator Will Oxley benadrukte dat Raven bij haar eerste race direct een nieuwe maatstaf heeft gezet.

Van 1866 tot nu: trans-Atlantische races in perspectief

De huidige snelheden steken scherp af tegen het verleden. Waar Christoffer Columbus in 1492 nog ruim vijf weken nodig had voor de oversteek, werd in 1866 de eerste trans-Atlantische zeilrace gehouden. De schoener Henrietta won toen in 13 dagen en 22 uur. In 1905 verbeterde de driemast-schoener Atlantic dat record naar 12 dagen en 4 uur, een tijd die bijna een eeuw standhield.

Met de oprichting van de RORC Transatlantic Race in 2014 kreeg de oceaanoversteek een moderne impuls. De eerste winnaar finishte toen in ruim elf dagen. Ter vergelijking: de records van Argo en Raven in 2024 zijn meer dan twee keer zo snel als de winnende tijd van tien jaar geleden.

Bekijk ook

Sneller dan ooit tevoren: Coville en Sodebo pakken de Jules Verne Trophy | Zeilen

Evolutie van techniek en snelheid in oceaanraces

De enorme tijdwinst is vooral te danken aan technologische vooruitgang. Moderne oceaanracers zijn gebouwd van carbon (koolstofcomposiet), maken gebruik van geavanceerde weersmodellen en satellietcommunicatie en zijn vaak uitgerust met hydrofoils. Multihulls domineren inmiddels de absolute snelheidsrecords, met pieken boven de 35 knopen.

Ook bij monohulls is de ontwikkeling spectaculair. Maxi-jachten zoals Raven combineren comfort en veiligheid met extreme prestaties. Waar 300 zeemijl per dag vroeger als uitzonderlijk gold, zijn dag afstanden boven de 600 mijl inmiddels realistisch. Tegelijkertijd blijft betrouwbaarheid cruciaal: een falende foil of autopilot kan op volle oceaansnelheid grote gevolgen hebben.

Menselijke verhalen: rivaliteit en uithoudingsvermogen

Achter de records schuilen menselijke verhalen van rivaliteit, doorzettingsvermogen en teamwork. Bemanningen slapen nauwelijks, eten onregelmatig en functioneren dagenlang op adrenaline. Toch zijn het juist deze omstandigheden die oceaanracen zo aantrekkelijk maken. Momenten van prachtbeelden, zoals zonsopkomsten en sterrenhemels midden op de oceaan, wisselen zich af met uitputting en twijfel.

Na de finish vervaagt de rivaliteit snel. Teams feliciteren elkaar en delen het besef iets uitzonderlijks te hebben meegemaakt. Zoals een bemanningslid het samenvatte: dit is racen op het scherpst van de snede, maar precies daarom onvergetelijk.

Bekijk ook

Wat doe je als je autopilot ermee stopt midden op de oceaan? | Zeilen

Vooruitblik: sneller dan ooit?

Met de records van 2024 is de lat opnieuw hoger gelegd. Volledig foilende oceaanjachten en verdere automatisering beloven nóg snellere overtochten. Of een Atlantische race binnenkort binnen vier dagen mogelijk is, lijkt geen sciencefiction meer.