Wat doe je als je autopilot ermee stopt midden op de oceaan?

Twee Twintigers met een Tussenpensioen: piep piep piep....

Niels en Rosan 23 dec. 2025 | 13:07

Op reis Twee Twintigers met een Tussenpensioen

Wat doe je als je autopilot ermee stopt midden op de oceaan?

“Piep, piep, piep.” Ik zit net lekker in een film als de instrumenten beginnen te klagen. “Piep, piep, piep.” Er is duidelijk iets mis, en het kan eigenlijk maar 1 ding zijn: een foutieve melding van de dieptemeter. Het gebeurt nog wel eens dat die midden op zee ineens denkt dat het minder dan 2,5 meter diep is en dan gaat het alarm af. Een melding van de AIS krijgen we ook nog wel eens, maar dan weten we van tevoren altijd al dat er een schip in de buurt zit en dat is vandaag niet het geval. “Piep, piep, piep.” Ik buig me over de instrumenten, kijk snel naar de melding en stop het alarm. “Rudder response failure” Hmm, dat is geen gebruikelijke melding. Rudder response failure houdt in dat er iets mis is met de autopilot, en dat klopt ook wel want onze koers begint ineens snel te veranderen. Raar, maar kan gebeuren. Ik stel de autopilot opnieuw in, ga weer zitten en houdt het even in de gaten. Geen gepiep. Prima.

Niels en Rosan zijn in 2023 vertrokken voor een reis van vijf jaar met hun Sigma 38OOD zeilboot. De twintigers zijn, zoals ze dat zelf zeggen, met tussenpensioen. Voor Zeilen doen ze verslag van hun droomreis. Daarnaast houden ze een vlog bij op

“Piep, piep, piep.” 10 minuten later gaat het alarm weer, weigert de automatische piloot opnieuw dienst en beginnen we weer een andere kant op te varen dan we zouden willen. Normaal gesproken hebben we van dit probleem geen last, maar het is deze nacht volledig windstil en dus doet de mechanische windvaanstuurinrichting niets meer. We varen dan ook op de motor. “Piep, piep, piep.” Ik zet het alarm weer uit, stel de autopilot opnieuw in en blijf nu even bij het roer zitten. 2 minuten later is het weer raak. “Piep, piep, piep.” “Rudder response failure” Dit is niet goed…

Dit piepconcert vindt plaats rond een uur of 4 ’s nachts, in de derde nacht van onze oversteek van het Minerva rif naar Nieuw-Zeeland. Hopelijk hoeven we niet heel veel meer te motoren en daarbij te vertrouwen op de autopilot, maar voor de tijd waarin het nog wel nodig is, is het wel irritant dat hij het niet doet. Een duik in de bakskist, waar de hydraulische arm van de autopilot zit, zou misschien duidelijkheid kunnen geven. Rosan slaapt echter nog en voor een probleem wat eigenlijk niet echt een probleem is ga ik haar niet wakker maken. Handsturen dan maar!

Ik zit een half uurtje te sturen, onderwijl muziek luisteren, als ik me toch een beetje begin te vervelen. Eens even kijken, wat zou ik kunnen doen om de verveling tegen te gaan? Ja! Ik heb het! Ik doe de bakskist open, vis er een lange dunne lijn uit en begin wat dingen uit te proberen. Knoopje hier, knoopje daar, de lijn daarlangs en dan daarlangs. Zo, opgelost! Nu kan ik vanaf onder de buiskap sturen. Bakboord uit betekent trekken aan het bovenste touwtje, stuurboord uit betekent trekken aan het onderste touwtje. Het loopt niet heel soepel, maar het werkt wel en ik heb me weer even vermaakt. Nog een uurtje dan komt Rosan uit haar bed en kan ik even de bakskist in duiken.

“Piep, piep, piep.” Helaas, het probleem is nog niet opgelost. Het is inmiddels 7 uur ’s ochtends, ik heb een tijd onderin de bakskist gelegen en daarna hadden we goede hoop dat het probleem opgelost was. Maar ondanks dat ik twee draadjes die bijna door gecorrodeerd waren weer netjes aan elkaar heb gezet is het probleem nog onveranderd aanwezig. Dat de draadjes gecorrodeerd waren verbaasde me eigenlijk niet. De verbinding zit in een toch wel wat zoute omgeving en echt netjes afgewerkt was het niet. Had ik dat niet beter moeten doen dan? Ja, eigenlijk wel, maar soms zijn er van die dingen waarvan je eigenlijk wel weet dat je er nog wat aan moet doen maar komt het er gewoon niet van. Toch was mijn nalatigheid in dit geval blijkbaar niet de oorzaak van het probleem. De rudder response failure blijft onverminderd aanwezig. Nou ja, eerst maar eens naar bed, ik ben wel weer aan wat slaap toe.

Bekijk ook

Ankeren in Tonga: vriendelijk, eerlijk en soms verrassend streng | Zeilen

Tonga verrast: van vriendelijke dorpsankers tot strenge NZ-regels. Een gemoedelijk maar eerlijk kijkje in de Pacific voor tourzeilers op weg naar Nieuw-Zeeland.

Terwijl ik slaap blijft Rosan met de hand sturen, en ook als ik weer wakker ben gaan we nog een aantal uur op die manier door. Even accepteren we dat we de elektrische autopilot niet meer kunnen gebruiken de rest van de reis, maar kort na die acceptatie besef ik me dat we dan ook niet zoveel te verliezen hebben. 20 minuten later is de bakskist vrijwel leeg, de kuip een grote puinhoop, en heb ik de autopilot voor een flink stuk uit elkaar gehaald. Ik loop het een en ander na: alle kabeltjes zitten nog goed vast, alles draait rond, er staat spanning op. Toch gebeurt er niets als we de autopilot aan zetten. Dan is er nog maar 1 optie: het zit in de motor. 10 minuten later ligt de hele motor uit elkaar en is het probleem duidelijk: 1 van de twee koolstofborstels, die er samen verantwoordelijk voor zijn dat de motor ronddraait, wordt niet meer goed aangedrukt. Nog een schroefje los en de oorzaak van alle problemen ligt bloot: het veertje wat het koolborsteltje aan zou moeten drukken is doorgeroest. Dat gaan we niet op kunnen lossen hier op zee, tenzij we een veertje kunnen vinden. Maar ja, waar hebben we zo’n veertje? Ow, wacht een even!

Ik vertel mijn gedachtengang aan Rosan en wil net doen alsof ik heel slim ben door haar te vertellen wat voor briljante vervanger voor het veertje ik bedacht heb als Rosan zegt: “Kunnen we dan een veertje uit een pen gebruiken?”

30 minuten later is de bakskist weer vol, de kuip opgeruimd en autopilot weer volledig in elkaar gezet. Het was even prutsen om het veertje van de balpen op de juiste plaats in de motor te krijgen, maar het is gelukt en de autopilot werkt als een zonnetje! Heel fijn. Vooral voor het idee, overigens, want het waait inmiddels weer zo stevig dat de motor uit is en de windvaanstuurinrichting het sturen weer heeft overgenomen…