Grensverleggers: Niet vies van avontuur

De meeste 13-jarigen beleven avonturen in hun fantasie, op een beeldscherm of op de bladzijden van een boek. Maar de 13-jarige Jesse Martin heeft geluk: zijn vader neemt hem en zijn broer Beau mee op een zeiltocht. Met z’n drietjes trekken ze met een catamaran langs de kust van North Queensland, in het noordoosten van Australië. Zo’n 1000 kilometer varen ze langs het land en kamperen ze op het strand. Jesse Martin vertelt erover tijdens onze online ontmoeting: “Die reis duurde twee, drie maanden. Lang genoeg om te gaan nadenken over een eigen avontuur. Hoe mooi is het dat je alleen op de wind van de ene naar de andere plek kunt komen?” Het artikel is te lezen in Zeilen 08/2026 en voor abonnees hier digitaal.

Droom

Niet veel later stappen Jesse en zijn broer in twee kajaks. Daarmee peddelen ze in vijf weken rond de eilanden van Papoea-Nieuw-Guinea. Het wakkert bij Jesse de droom naar een groter avontuur nog verder aan. Inmiddels is in zijn hoofd een concreet plan gerijpt: hij wil als jongste non-stop solozeiler de wereld rond varen, zonder hulp van buitenaf.

Liefst zou hij al in het laatste jaar van zijn middelbare school vertrekken, maar Jesse krijgt de sponsoring niet voor elkaar. Ondertussen begint de tijd te dringen: om het leeftijdsrecord op zijn naam te kunnen schrijven, moet de dan 16-jarige Jesse niet later vertrekken dan december 1998. (Het record stond op naam van Australiër David Dicks, destijds 18 jaar en 41 dagen oud.) Geld vormt nog wel een probleem, maar dankzij zijn moeder, die een tweede hypotheek op haar huis neemt, kan de jonge zeiler de aankoop van de boot Lionheart bekostigen. En dan komt ook de sponsoring rond, dankzij de lokale jachtclub (liggeld), het bedrijf Mistral (rekeningen) en Jesses vader (klussen).

Te jong?

Er is weinig tijd om de boot goed te leren kennen. Pas drie dagen voor de vertrekdatum gaat de boot te water. “Voordat ik aan mijn reis begon had ik maar zes uur ervaring met solozeilen,” vertelt hij.

Daarbij maakt zijn vertrek veel los in de media. Jesse is 17 jaar en dat wordt als ‘nogal jong’ beschouwd. Er barst een mediastorm los die veel weg heeft van die van ‘onze’ Laura Dekker, die als 14-jarige haar Guppy afduwde voor een wereldreis (en daarmee de jongste solozeilster ooit werd die de wereld rondde).

Een meisje, een droom | Solo rond de wereld is hier te koop

Maar Jesse is vastbesloten, en in grote mate geïnspireerd door de Amerikaanse Tania Aebi. Zij rondde als eerste vrouwelijke solozeilster de wereld, van haar 18de tot haar 20ste. Hij gaat nog een stap verder: waar de genoemde jonge vrouwen onderweg nog aan land gingen, wil Jesse non-stop de globe ronden.

Recordpoging

Ik vraag aan hem in hoeverre zijn recordpoging een manier was om sponsoring te verkrijgen. Of ging het hem werkelijk erom als recordhouder in de boeken te gaan? Jesse: “Het record was voor mij een reden om eropuit te gaan. Eenmaal onderweg werd het record steeds minder belangrijk voor me. De beloning lag steeds minder in die erkenning, en steeds meer in het daar zijn. Daarbij ben ik een conservatieve zeiler: ik wilde graag heelhuids thuiskomen, met een boot die intact was. Het vestigen van een snelheidsrecord werd bijzaak. Natuurlijk voelde ik me wel verplicht aan mijn familie en sponsoren om de recordpoging serieus te nemen. Zij hadden immers de mogelijkheden gecreëerd.”

‘Het is gemakkelijk te geloven dat je geen avonturen meer kunt beleven tegenwoordig. Maar avontuur kan nog gevonden worden’

Hoogte- en dieptepunten

Als ik de filmopnames bekijk die Jesse tijdens zijn reis maakte, valt het meteen op dat hij zo weinig lacht. Met een serieuze blik toont hij zijn leven aan boord. Het moet ook niet gemakkelijk geweest zijn voor een jonge jongen zonder solozeilervaring, om ineens volledig te zijn afgesneden van de rest van de wereld, om in zijn eentje de elementen te trotseren. In die eerste periode noteert hij in zijn dagboek: “Ik ben nu gestopt met elke dag huilen.”

Zijn reis vormt – net als het echte leven – een aaneenschakeling van hoogte-en dieptepunten. Maar waar je als ‘normaal mens’ een heel leven hebt om deze ervaringen te verwerken, krijgt Jesse ze in een snelkookpan van nog geen jaar achter elkaar uitgeserveerd. Zo botst hij bijvoorbeeld in het zuidelijke deel van de Atlantische Oceaan met zijn boot Lionheart op een walvis. Het dier en de zeiler komen met de schrik vrij, maar hoe anders was dat afgelopen als de walvis zich tegen de indringer in zijn territorium had gekeerd?

Moeilijkst

Tijdens ons gesprek vraag ik Jesse wat hij het moeilijkste aan de reis vond. Voor het eerst valt er een stilte. Nadat hij even heeft nagedacht, zegt hij: “De eerste maand, die vond ik misschien wel het moeilijkst. Ik was nog een tiener met weinig levenservaring. Alles was nieuw. Ik was alleen. Ik had nog niet geaccepteerd dat dat de situatie was, dat de regels van mijn leven waren veranderd. De regels van thuis, met een huis, die golden niet meer. Het kostte me een maand om me de nieuwe regels van het leven op de boot eigen te maken en te accepteren.” Halverwege de reis kwam zijn familie Jesse opzoeken. Tijdens die ontmoeting voer hij door; zijn moeder zat op een andere boot terwijl ze met elkaar spraken. “Ik had enorm naar dat moment toegeleefd, maar het bleek veel te kort. Ik had me vooraf daar geen goed beeld van gevormd. Nogmaals moest ik afscheid nemen. Dat was moeilijk, zeker voor een tiener.”

Naarmate de reis vordert went Jesse aan het leven aan boord. “De maanden vlogen voorbij. Alleen op de momenten met heel slecht weer zijn echt zwaar.” Koersend op de fameuze Kaap Hoorn vaart hij met Lionheart door drie etmalen zeer slecht weer. Gemiddeld waait het 55 knopen, met uitschieters daar ver boven. “Toen zijn we vijf keer platgegaan. Ik vreesde voor mijn leven. Dat platgaan is heel gewelddadig, omdat je de controle helemaal kwijt raakt.”

Op film

Op het moment dat ik Jesse spreek, is zijn reis 25 jaar geleden. De kwart eeuw geeft hem nu emotioneel de afstand om rustig te praten over die gevaarlijke uren. Maar wie zijn documentaire Lionheart – The Jesse Martin Story bekijkt, ziet een huilende, 17-jarige jongen die de controle kwijt is en niet weet wat hij moet doen om levend uit het natuurgeweld te komen. “Ik ben zo bang!” roept hij meermalen tegen de camera en niemand in het bijzonder, want er is nu eenmaal niemand om hem te helpen.

Op een iets minder wild moment zien we hem trillend als een rietje van de kou hulpeloos de chaos in zijn kajuit in zich opnemen. Alles is nat. De enige mogelijkheid die hij nu voor zichzelf ziet, is om zijn natte zeilkleren uit te trekken en zijn natte bed in te stappen om te proberen weer op temperatuur te komen.

Jesse en zijn boot overleven de geseling van de natuur, en dan breekt het moment aan om zijn onderkomen op zee weer op orde te krijgen. Illustratief voor het geweld dat de boot en hij hebben ondergaan, en ook wel enigszins komisch, is wanneer Jesse wijst op een boek dat achter in de kajuit boven ooghoogte eenzaam op een plankje ligt. “Hier raak ik van in de war,” zegt hij. “Hoe is dat boek daar terechtgekomen?”

Verder lezen?

Het volledige artikel is te lezen in Zeilen 08/2026 en voor abonnees hier digitaal. Nog geen abonnee? Bestel nu een digitaal jaarabonnement op Zeilen, dan heb je direct toegang tot dit artikel en vind je in ons digitale archief nog veel meer. Óf bestel een jaarabonnement 12x Zeilen+ digitaal lezen, dan krijg je maandelijks ons magazine thuisbezorgd én heb je met onze app altijd en overal de kennis van Zeilen tot je beschikking. Bestel hier.

Kijk- en leesvoer

Naast zeiler is Jesse Martin documentairemaker. Wie anders kan een soloreis filmen dan de soloreiziger? Tijdens het indrukwekkende Lionheart – The Jesse Martin Story zit je bij Jesse aan boord, en beleef je alle hoogte- en dieptepunten mee. Bekijk hier ruim 50 minuten avontuur. Lees je liever? Trek je dan op de bank terug met zijn boek: Lionheart – a journey of the human spirit. Kijk hier voor meer info.

Tekst: Michiel van Straten. Beeld: archief Jesse Martin