Voor zeilers, door zeilers

Storm maakt definitief einde aan gestrande Helisara op Formentera

Laatste hoofdstuk van Helisara: storm wist jacht voorgoed uit

Storm maakt definitief einde aan gestrande Helisara op Formentera

De herfststorm die afgelopen week over de Balearen trok, heeft een eind gemaakt aan wat nog over was van de Helisara — het historische racejacht dat sinds augustus 2024 gestrand lag op de rotsen bij Ses Illetes, aan de noordkust van Formentera. Wat ooit een toonbeeld van snelheid en elegantie was, is door de storm volledig uit elkaar geslagen.

Volgens lokale media bereikte de wind op Formentera orkaankracht en werden golven tot vijf meter hoog gemeten. De Helisara, die al meer dan een jaar scheef in het ondiepe water lag, had de tand des tijds niet meer kunnen doorstaan. De houten delen zijn uiteengeslagen en verspreid langs de kust, terwijl enkele stukken romp nog drijven tussen het zeewier en de rotsen van het natuurpark Ses Salines.

Van regatta-icoon tot toeristische trekpleister

De Helisara strandde op 14 augustus 2024 tijdens een hevige mediterrane storm — een zogeheten DANA, een geïsoleerde depressie op grote hoogte. Diezelfde nacht werden meer dan twintig jachten op Formentera en Ibiza van hun ankers geslagen. De meeste eigenaren lieten hun schepen kort daarna bergen, maar de Helisara bleef achter, half op haar zij in het beschermde natuurgebied.

Gedurende het jaar dat volgde groeide het gestrande jacht uit tot een merkwaardig oriëntatiepunt. Toeristen en fotografen kwamen er speciaal naartoe om het vergane zeilicoon te zien. De romp, ooit glanzend wit, verkleurde langzaam onder zon en zout. Waar ooit regattateams over het dek renden, groeiden nu algen en zoutkristallen.

Discussie over berging en milieu

Het eilandbestuur van Formentera, de Consell Insular, probeerde de eigenaar te achterhalen en drong herhaaldelijk aan op verwijdering van het wrak. De kosten daarvan werden echter geraamd op zo’n € 400.000, waardoor de berging steeds werd uitgesteld. Ondertussen waarschuwden natuurbeschermers voor de ecologische schade: resten brandstof, verf en composietdelen zouden het kwetsbare Posidonia-zeewier en het koraalrif in de omgeving kunnen aantasten.

Na de storm van november 2025 is van berging nauwelijks meer sprake — de zee heeft het werk zelf gedaan. Volgens lokale milieuorganisaties is het wrak grotendeels vernietigd en verspreid geraakt over een groot deel van de kustlijn. Het opruimen van het afval zal nu aanzienlijk complexer en kostbaarder zijn.

Laatste hoofdstuk van een zeilicoon

Voor velen op de Balearen markeert de ondergang van de Helisara het einde van een stukje zeilgeschiedenis. Het jacht, ooit gebouwd door de Nederlandse werf Royal Huisman en in de jaren tachtig actief op de internationale regattacircuits, symboliseerde een tijdperk van grootse oceaanraces en ambachtelijke jachtbouw.

De storm heeft nu het laatste hoofdstuk geschreven. Waar de Helisara ooit golven doorkliefde met een snelheid van dertien knopen, resten nu alleen nog splinters hout en metaal, verspreid over het witte zand van Formentera.
Een pijnlijk beeld voor wie houdt van zeilen — en een herinnering aan hoe zelfs de sterkste boten uiteindelijk buigen voor de kracht van de zee.