Onderkoeling op het water: wel of geen eten geven?

De koude wind snijdt door je jas, je handen trillen en je voelt hoe je lichaam langzaam afkoelt. Onderkoeling kan snel toeslaan op het water. Maar mag je iemand eten of drinken geven om op te warmen? Dat hangt af van de ernst van de onderkoeling. 

Lichte onderkoeling: energie en warmte geven

Wanneer iemand nog volledig bij bewustzijn is, helder reageert en normaal kan slikken, kun je warme, zoete dranken geven, zoals thee met suiker of warme chocolademelk. De suikers leveren snelle energie die het lichaam gebruikt om warmte te produceren.

Kleine hapjes energierijk voedsel kunnen ook helpen, zolang je kleine porties geeft en de persoon rechtop laat zitten om verslikken te voorkomen.

Ernstige onderkoeling: géén eten of drinken

Bij signalen zoals sufheid, verwardheid, slikproblemen, misselijkheid of (dreigende) bewusteloosheid mag je geen eten of drinken geven.

Richt je in plaats daarvan op het stoppen van warmteverlies:

• verwijder natte kleding
• droog het slachtoffer voorzichtig af
• bescherm tegen wind en kou
• wikkel het lichaam goed in, bij voorkeur met lagen en isolatiemateriaal

Schakel bij ernstige onderkoeling altijd professionele hulp in.

Alcohol is géén oplossing

Alcohol geeft een vals gevoel van warmte, maar zorgt juist dat het lichaam sneller warmte verliest. Bij onderkoeling moet alcohol altijd vermeden worden.

Extra richtlijnen voor zorg bij kou

Beweeg zo min mogelijk
Voorkom dat het slachtoffer onnodig beweegt. Te veel beweging kan koud bloed uit de ledematen terug naar het lichaam brengen (afterdrop), waardoor de kerntemperatuur verder daalt. Verplaats iemand zo mogelijk horizontaal en rustig.

Niet wrijven of masseren
Wrijven kan de huid beschadigen en het warmteverlies juist vergroten. Laat het lichaam passief opwarmen door middel van dekens en isolatie.

Actief opwarmen: voorzichtig en alleen bij lichte onderkoeling
Gebruik dekens, kruiken of warmtezakken, maar altijd met een doek ertussen om verbranding te voorkomen.
Zet een onderkoeld slachtoffer nooit onder een hete douche of in een warm bad; grote temperatuurverschillen kunnen een plotselinge bloeddrukdaling of afterdrop veroorzaken.

Isolatie is prioriteit
Bescherm tegen wind, water en koude ondergrond. Pak romp, armen en benen afzonderlijk in en bedek ook het hoofd (maar laat het gezicht vrij).

Wanneer 112 bellen?
Als iemand suf wordt, stopt met rillen, moeite krijgt met ademhalen, stijve spieren ontwikkelt of blauw verkleurt — of wanneer je twijfelt — bel je altijd direct 112.

Bekijk ook

Onderkoeling in cijfers: dit doet elke graad met je overlevingstijd | Zeilen