Een dramatische aanvaring in Kroatië: een veerboot die tussen Hvar en Split voer, is gisteren in aanvaring gekomen met een zeiljacht. Van de acht opvarenden kwamen zeker drie mensen om het leven, terwijl nog naar één persoon wordt gezocht. Volgens lokale media zouden de opvarenden Tsjechische staatsburgers zijn.
Adriatische Zee
De aanvaring vond plaats in de zeestraat Splitska Vrata, in de Adriatische Zee tussen de Dalmatische eilanden Brač en Šolta. Volgens de Kroatische krant 24sata kwamen het zeiljacht en de ferry daar met elkaar in botsing. Het zeiljacht zonk korte tijd later. Het is nog onduidelijk om welk type schip het ging en of het een privéjacht of een charterjacht betrof.
De betrokken veerboot is een snelle passagierscatamaran. Op de routes tussen Split en de omliggende eilanden varen dergelijke schepen doorgaans met snelheden tussen de 28 en 40 knopen.
Het sluitsnelheidseffect
Voor zeilers is het belangrijk om het sluitsnelheidseffect (de snelheid waarmee je elkaar tegemoetkomt) in de gaten te houden. In het Engels ook wel Closing Speed genoemd.
Stel dat een veerboot 30 knopen vaart en een zeiljacht 6 knopen. Wanneer de schepen recht op elkaar afvaren is de sluitsnelheid ongeveer 36 knopen. Dat komt neer op circa één zeemijl per 1 minuut en 40 seconden. Een schip dat ogenschijnlijk nog op ruime afstand zit, kan daardoor binnen enkele minuten in de directe nabijheid zijn.
Juist de snelheid van moderne catamaranferry's wordt door recreatievaarders regelmatig onderschat. In een kruisende situatie (zoals vermoedelijk hier) is de werkelijke sluitsnelheid meestal lager.
Wie had voorrang?
Wie er precies voorrang had - of uitwijkplichtig was - is op dit moment nog niet duidelijk. De Kroatische autoriteiten onderzoeken de toedracht van het ongeval. Zonder AIS-gegevens, koersen, snelheden en verklaringen van de betrokkenen is het niet mogelijk om vast te stellen welke BVA-regels precies van toepassing waren. BVA: Internationale Bepalingen ter Voorkoming van Aanvaringen op Zee.
Wel geldt een belangrijk uitgangspunt uit de BVA: iedere schipper is verantwoordelijk voor het voorkomen van een aanvaring. Ook wanneer een schip formeel voorrang heeft, blijft het verplicht om actie te ondernemen zodra duidelijk wordt dat een veilige passage niet meer gegarandeerd is.
Tips voor veilige vaart in druk gebied: houd goede uitkijk, actieve controle van AIS-gegevens en het tijdig tonen van een duidelijke koerswijziging. Zeker in gebieden waar snelle veerboten en recreatievaart elkaar regelmatig kruisen, kan een situatie zich sneller ontwikkelen dan verwacht.
Passagiers zien drama gebeuren
Aan boord van de veerboot bevonden zich 118 passagiers en zeven bemanningsleden, van wie velen getuige waren van het ongeval. Onder hen de Belgische passagier Yarne. “Ineens hoorden we een knal aan de rechtervoorzijde. Er bleef niets meer over van het zeiljacht. We zagen enkel nog brokstukken. Verderop lagen mensen in het water.” Andere motorboten en zeiljachten in de omgeving schoten direct te hulp bij de reddingsoperatie.