The Ocean Race blijkt waardevol voor oceaanonderzoek

Zeilers kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan wetenschappelijk onderzoek op zee. Dat blijkt uit nieuwe onderzoeksresultaten die werden gepresenteerd door het Science Programme van The Ocean Race.

Door onderweg zeewatermonsters te verzamelen, helpen de zeilers onderzoekers meer inzicht te krijgen in de aanwezigheid en verspreiding van kwallen, schadelijke algen en invasieve soorten. De bevindingen onderstrepen de waarde van het wetenschappelijke programma dat tijdens The Ocean Race Europe 2025 werd voortgezet.

Zeiljachten als drijvende onderzoeksplatforms

Volgens Stefan Raimund, coördinator van het Science Programme van The Ocean Race, bieden wedstrijdjachten unieke mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek.

"Klimaatverandering en menselijke activiteiten zorgen voor nieuwe bedreigingen in zee, terwijl wetenschappers nog verrassend weinig weten over veel soorten en hun verspreiding. Zeiljachten kunnen, uitgerust met de juiste apparatuur, fungeren als waardevolle onderzoeksplatforms. Ze maken het mogelijk om biodiversiteit sneller en tegen lagere kosten in kaart te brengen dan met traditionele onderzoeksmethoden."

The Ocean Race behoort tot de pioniers op het gebied van het verzamelen van environmental DNA (eDNA) tijdens oceaanraces. Eerder verzamelde het 11th Hour Racing Team al monsters tijdens The Ocean Race 2022-2023. Met The Ocean Race Europe 2025 zette de organisatie dit onderzoek verder voort.

Meer dan 8,5 miljoen DNA-sequenties

Voor het onderzoek analyseerden wetenschappers van Citizens of the Sea 24 watermonsters die tijdens een etappe door de Middellandse Zee werden verzameld. Daarbij werden meer dan 8,5 miljoen DNA-sequenties geïdentificeerd.

De analyse bracht 2.365 soorten bacteriën en 785 groepen planten en dieren aan het licht. Environmental DNA bestaat uit genetisch materiaal dat organismen achterlaten in het water via huidcellen, slijm en afvalstoffen. Door deze sporen te analyseren kunnen onderzoekers bepalen welke soorten aanwezig zijn zonder ze daadwerkelijk te hoeven zien of vangen.

Bekijk ook

Bekijk hier de video: Citizens Of the Sea demonstreert onderzoeksapparatuur aan boord van een privéjacht

Opvallende vondst: de Mauve Stinger-kwal

Een van de opvallendste waarnemingen was de Mauve Stinger-kwal (Pelagia noctiluca). Deze soort lijkt te profiteren van klimaatverandering en overbevissing en wordt steeds vaker aangetroffen.

Omdat de meeste monitoring van kwallen dicht onder de kust plaatsvindt, leveren monsters die op open zee worden verzameld waardevolle aanvullende informatie. Daarmee kunnen onderzoekers mogelijk beter voorspellen waar toekomstige kwallenplagen zullen optreden en welke gevolgen die kunnen hebben voor toerisme en visserij.

Vroegtijdige waarschuwing voor schadelijke algen

In de monsters werden ook DNA-sporen aangetroffen van soorten die geassocieerd worden met schadelijke algenbloei, waaronder Alexandrium en Dinophysis.

Hoewel er geen aanwijzingen zijn voor een actieve algenbloei, toont hun aanwezigheid aan dat eDNA kan fungeren als een vroegtijdig waarschuwingssysteem. Sommige schadelijke algen produceren giftige stoffen die een risico vormen voor mariene ecosystemen, visserijen, kustgemeenschappen en de volksgezondheid.

Invasieve soorten verspreiden zich verder dan gedacht

Daarnaast ontdekten onderzoekers DNA-sporen van de invasieve Rode Zee-pluimwier. Opvallend was dat deze soort ver uit de kust werd aangetroffen, terwijl zij normaal gesproken vooral in kustwateren voorkomt.

Dat kan erop wijzen dat de verspreiding groter is dan tot nu toe werd aangenomen. De soort vormt een bedreiging voor mediterrane wierbossen doordat zij zonlicht wegneemt en daarmee andere soorten verdringt.

Ook werden verschillende andere uitheemse soorten vastgesteld die vaak worden verspreid via scheepvaart en maritieme infrastructuur, waaronder zeepokken, rifvormende wormen en kolonievormende zakpijpen. Volgens de onderzoekers onderstrepen deze resultaten hoe belangrijk het is om de verspreiding van invasieve soorten op zee beter te monitoren.

De onderzoeksresultaten werden gepubliceerd rond Wereld Oceanendag. Met het Science Programme wil The Ocean Race de kracht van de zeilsport inzetten om oceaanonderzoek te ondersteunen en de bescherming van mariene ecosystemen te versnellen.

Nederlandse inbreng

Ook Nederlandse zeilers speelden een prominente rol tijdens The Ocean Race Europe 2025. Rosalin Kuiper stond als schipper aan het roer van Team Holcim-PRB en behoorde daarmee tot de Nederlandse gezichten van de race. Ook Carolijn Brouwer maakte deel uit van het team.

Brouwer schreef eerder geschiedenis door in 2018 als een van de eerste vrouwen The Ocean Race te winnen. Met hun ervaring en kennis droegen de Nederlandse zeilers niet alleen bij aan de sportieve strijd, maar ook aan het wetenschappelijke programma rond de race.

Bekijk ook

Rosalin Kuiper: ''Een wereld van verschil!'' - Zeilen | Zeilen

Hoe gaat het verder met het onderzoek?

Het wetenschappelijke programma van The Ocean Race gaat door. De organisatie wil wedstrijdjachten blijven inzetten als zogenoemde ‘vessels of opportunity’: varende meetpunten die wetenschappers helpen om de oceaan beter te begrijpen.

De volgende grote uitdaging is The Ocean Race Atlantic in 2026, een trans-Atlantische race tussen New York en Barcelona. Daarna volgt de volgende editie van de volledige wereldrace: The Ocean Race 2027.