Het skûtsje Ut en Thús mag niet langer deelnemen aan wedstrijden van de Iepen Fryske Kampioenskippen Skûtsjesilen (IFKS). Dat heeft het bestuur van de vereniging bekendgemaakt na een inspectie door de Commissie Technische Zaken (CTZ). Uit het onderzoek blijkt dat het schip niet meer voldoet aan de regels voor historische skûtsjes, omdat het middenschip volledig is vervangen.
Volgens de technische commissie bestaat het schip uit een oude voor- en achterzijde, met daartussen een nieuw gebouwd middenschip. Het oorspronkelijke middenschip, inclusief dek, spanten en mastkoker, was niet meer aanwezig en zou zijn vernietigd. Daardoor is een vergelijking met het originele ontwerp en lijnenplan niet meer mogelijk.
Het nieuwe middenschip is bovendien volgens een moderne bouwmethode vervaardigd en aan de originele delen bevestigd. Daarmee voldoet het schip niet aan de eisen die binnen de IFKS gelden voor restauratie en behoud van historische skûtsjes.
Onrust binnen de vloot na brief van IFKS-leden
De zaak kwam in een stroomversnelling nadat 38 IFKS-leden, onder wie meerdere (oud-)schippers, een brief stuurden naar het bestuur. Daarin uitten zij hun zorgen over de verbouwing van het Jirnsumer skûtsje en stelden zij dat er mogelijk sprake was van nieuwbouw in plaats van restauratie.
Schipper Luuc Elzinga gaf eerder aan dat hij niets verkeerd had gedaan en sprak van herstelwerkzaamheden aan het schip. Naar aanleiding van de brief gaf het bestuur de CTZ opdracht om een inspectie uit te voeren en de situatie te beoordelen.
Op basis van het rapport concludeerde het bestuur dat het skûtsje onrechtmatig is verbouwd en daarmee niet langer voldoet aan de reglementen van de IFKS.
Historisch schip uit 1910 met bijzondere herkomst
De Ut en Thús kent een lange geschiedenis en werd gebouwd in 1910 onder de naam Twee Gebroeders. Het schip is het enige skûtsje in de huidige IFKS-vloot dat afkomstig is van de werf van Murk Brandsma in Franeker. Oorspronkelijk werd het ingezet als vrachtschip, voordat het in de jaren negentig werd omgebouwd tot wedstrijdskûtsje.
Sinds 1993 maakt het schip deel uit van de IFKS-vloot en sinds 2023 wordt het gevaren door schipper Luuc Elzinga. Afgelopen seizoen promoveerde hij met het schip naar de A-klasse na een tweede plaats in de B-klasse.
Voorzitter Jaap Jelle Feenstra spreekt van een uitzonderlijke situatie. Volgens hem is het niet eerder voorgekomen dat een skûtsje vanwege dergelijke ingrijpende wijzigingen moest worden uitgesloten.
Schipper mag wel deelnemen met een ander skûtsje
De uitsluiting geldt uitsluitend voor het schip zelf en niet voor de schipper. Elzinga blijft gerechtigd om met een ander skûtsje deel te nemen aan wedstrijden binnen de IFKS.
De beslissing onderstreept het belang dat de organisatie hecht aan het behoud van het historische karakter van de vloot. Binnen de IFKS gelden strikte regels voor restauratie en onderhoud, die ervoor moeten zorgen dat de oorspronkelijke vorm en identiteit van de skûtsjes behouden blijven.
Of de schipper verdere stappen onderneemt tegen het besluit, is op dit moment nog niet duidelijk.