Koning Harald V overleden: een zeilcarrière van 76 jaar

Koning Harald V van Noorwegen is vandaag, 28 augustus 2026, op 89-jarige leeftijd overleden. Voor de zeilsport was hij veel meer dan een koning met een passie voor de zee. Hij vertegenwoordigde Noorwegen op drie opeenvolgende Olympische Spelen, werd wereldkampioen met Fram X, won internationale titels met Fram en Sira en bleef tot op hoge leeftijd actief in de wedstrijdsport. Harald bleef tot zijn 85ste racen en laat daarmee een zeilcarrière achter die bijna een mensenleven omspant: een erelijst van 76 jaar.

Op jonge leeftijd aan de start

De zeilsport was een familietraditie. Haralds vader, koning Olav V, was zelf een fanatiek wedstrijdzeiler en vertegenwoordigde Noorwegen op de Olympische Spelen van 1928 in Amsterdam. Harald begon al op jonge leeftijd met zeilen. In 1946 deed hij mee aan zijn eerste wedstrijd. De sport zou vervolgens een vaste plaats in zijn leven houden.

Als kroonprins vertegenwoordigde Harald Noorwegen op drie achtereenvolgende Olympische Spelen: Tokio 1964, Mexico-Stad 1968 en München 1972. Hij droeg in 1964 bovendien de Noorse vlag tijdens de openingsceremonie. World Sailing noemt de 5.5 en Soling als de klassen waarin Harald op de Olympische Spelen uitkwam. Zijn olympische carrière leverde geen medaille op, maar kwalificatie voor drie opeenvolgende Spelen was op zichzelf een bijzondere prestatie.

Wereldkampioen met Fram X

In 1982 won hij zilver op het wereldkampioenschap. Vijf jaar later volgde de hoofdprijs. In Kiel werd Harald, toen nog kroonprins, met zijn bemanning wereldkampioen in de One Ton-klasse met Fram X. In 1988 volgde opnieuw een WK-medaille, ditmaal brons. De Fram-campagnes gingen daarna verder. Harald bleef met grote wedstrijdjachten actief en won in 2005 opnieuw een internationale titel: het Europees kampioenschap in de 8 Metre-klasse met Fram XV.

Sira: van vader op zoon

Een bijzondere plaats in Haralds latere zeilcarrière was weggelegd voor de 8 Metre Sira. De boot werd gebouwd in 1937/1938 en was oorspronkelijk van zijn vader, koning Olav V. Sira werd in 2008 gerestaureerd en kwam daarna opnieuw uit in de internationale wedstrijden voor 8 Metres. De boot voer in de categorie voor klassieke boten, gebouwd vóór 1968.

De band tussen Sira en de Noorse koninklijke familie ging bovendien verder dan alleen het eigendom. Koning Olav stelde in 1983 tijdens het WK op Hankø de Sira Cup in. De trofee is bedoeld voor de klassieke 8 Metres en wordt vernoemd naar zijn eigen Sira. Harald bleef de boot zelf actief varen. In 2016 eindigde Sira tijdens het WK in Toronto als tweede bij de klassieke boten.

Op 81-jarige leeftijd nog op het podium

Tijdens het WK voor 8 Metres in 2018, op de Bodensee bij Langenargen, voer hij met Sira naar een derde plaats in de klasse voor klassieke boten. In het algemeen klassement eindigde de Noorse boot als vijfde. Harald was op dat moment 81 jaar oud.

85 jaar en nog steeds aan de start

In 2022 verscheen Harald op 85-jarige leeftijd met Sira aan de start van het WK in de 8 Metre-klasse in Genève. Na negen wedstrijden eindigde de Noorse boot op de tiende plaats. Met een sterke laatste dag klom Sira nog de top tien binnen, op één punt van de nummer elf. Het was zijn laatste internationale wedstrijd als wedstrijdzeiler.

Niet alleen zeiler, ook bestuurder

Haralds betekenis voor de Noorse zeilsport ging verder dan zijn eigen resultaten. Hij werd in 1962 bestuurslid van de Kongelig Norsk Seilforening (KNS) en in 1966 voorzitter van de vereniging. In 1970 was hij een van de initiatiefnemers van de oprichting van de Norges Seilforbund, waarvan hij de eerste voorzitter werd. Een belangrijk doel van de nieuwe federatie was om de zeilsport toegankelijker te maken voor een bredere groep zeilers. Harald was ook persoonlijk betrokken bij opleidingen en gaf onder meer les in wedstrijdtactiek.

Ook internationaal bleef hij actief. In 1994 werd hij President of Honour van de internationale zeilfederatie, als opvolger van zijn vader. World Sailing benadrukt dat hij vanuit die rol gedurende tientallen jaren betrokken bleef bij de internationale zeilsport.

Een uitzonderlijk lange wedstrijdcarrière

Haralds erelijst is opvallend, maar de duur van zijn carrière maakt het nog bijzonderder. Van zijn eerste wedstrijden in 1946 tot zijn laatste wereldkampioenschap in 2022 verstreken ongeveer 76 jaar.

Daarmee was Harald V niet alleen een van de bekendste zeilers van Noorwegen, maar ook een van de langst actieve wedstrijdzeilers op het internationale toneel.

Bekijk ook

Van Zeeland naar Noorwegen: een epische offshore-zeiltocht van Erik Aanderaa | Zeilen