Rustiger orkaanseizoen op komst: El Niño versus La Niña

Goed nieuws voor zeilers die binnenkort oceaanroutes plannen: Zowel KNMI als NOAA meldden onlangs dat de ontwikkeling van El Niño waarschijnlijk zal bijdragen aan een rustiger Atlantisch orkaanseizoen. Wat is precies het verschil tussen El Niño en La Niña? En waarom kijken meteorologen én oceaanzeilers hier zo aandachtig naar?

Alles begint in de Stille Oceaan

Hoewel de gevolgen wereldwijd merkbaar zijn, speelt alles zich af in de tropische Stille Oceaan tussen Zuid-Amerika en Australië. Normaal gesproken blazen daar krachtige passaatwinden van oost naar west. Ze duwen warm oppervlaktewater richting Indonesië en Australië, terwijl langs de kust van Peru koud water uit de diepte omhoog komt. Dat proces zorgt voor een evenwicht dat grote invloed heeft op weersystemen overal ter wereld. Wanneer dit patroon verandert, ontstaat El Niño of La Niña, óf geen beide.

El Niño: warmer water, minder orkanen

Bij El Niño verzwakken de passaatwinden en gebeurt het volgende:

• warm water blijft meer hangen in het centrale en oostelijke deel van de Stille Oceaan
• oceaantemperaturen stijgen
• wereldwijde luchtstromen veranderen

Een belangrijk gevolg voor de Atlantische Oceaan is dat er meer windschering ontstaat: verschillen in windsnelheid en windrichting op verschillende hoogtes in de atmosfeer. En juist die windschering verstoort de ontwikkeling van tropische stormen met als gevolg: gemiddeld minder Atlantische orkanen en minder kans op zware tropische stormontwikkeling.

La Niña: kouder water, meer orkanen

Bij La Niña gebeurt precies het tegenovergestelde en trekken de passaatwinden aan. Dan wordt warm water nog sterker richting Azië geduwd en stijgt voor de kust van Peru extra koud oceaanwater op met als gevolg:

• koelere oceaantemperaturen in de Stille Oceaan
• minder windschering boven de Atlantische Oceaan
• meer kans op orkaanvorming

Kort samengevat betekent La Niña vaak een actiever Atlantisch orkaanseizoen.

Waarom oceaanzeilers dit moeten volgen

Hoewel El Niño en La Niña ver weg ontstaan, hebben ze invloed op:

• Atlantische stormactiviteit
• sterkte van passaatwindsystemen
• tropische depressies
• weersystemen op oceaanroutes wereldwijd

Voor oceaanzeilers en vertrekkers zijn dit geen abstracte klimaatverschijnselen, maar factoren die invloed kunnen hebben op veiligheid en timing van een oversteek. Een El Niño kan dus gunstige omstandigheden betekenen. Het Atlantische orkaanseizoen loopt van juni tot december.

Volg de recente voorspellingen

Voor het orkaanseizoen van 2026 verwacht het Amerikaanse NOAA (National Oceanic and Atmospheric Administration) acht tot veertien tropische stormen, waarvan er drie tot zes uit zullen groeien tot orkanen en één tot drie hiervan tot zware orkanen (Categorie 3 of zwaarder). Volg deze pagina voor de meest recente voorspellingen.

Bekijk ook

Alle vertrekkers van 2026 op een rij | Zeilen

Leuk detail over de namen

De naam El Niño komt oorspronkelijk uit Peru. Lokale vissers merkten eeuwen geleden dat het oceaanwater voor hun kust soms rond december plotseling opwarmde. Daardoor veranderde niet alleen het weerpatroon, ook verdwenen belangrijke voedingsstoffen uit het water waardoor de visstand sterk terugliep — met als gevolg dat vissers soms onverrichter zake terugkeerden naar huis.

Omdat dit verschijnsel vaak rond de kerstperiode optrad, noemden zij het “El Niño de Navidad” — Spaans voor het kerstkind. Toen meteorologen later ook het tegenovergestelde klimaatverschijnsel beschreven, kreeg dat logischerwijs de vrouwelijke tegenhanger als naam: La Niña.