Wanneer de maxi-trimaran IDEC SPORT Brest binnenloopt, is het contrast bijna absurd. Na 57 dagen non-stop oceaanzeilen volgen marineschepen, flares en een kade vol mensen. Het team wordt letterlijk binnengehaald. Voor Annemieke Bes voelt het nog onwerkelijk. “Je leeft hier zó lang naartoe,” zegt ze, terwijl het afmeren, de media en de eerste reparaties elkaar in rap tempo opvolgen. “En dan is het er ineens. We zijn nog helemaal niet geland.”
Die sfeer van ontvangst is er, maar daaronder zit iets anders: trots en voldoening. En misschien ook opluchting. Want deze tocht was er één zonder einddatum. Geen aftellen, geen zekerheid. Alleen een horizon en een boot die het moest blijven doen.
Vertrekken zonder te weten wanneer je aankomt
57 dagen is lang. Zeker als je vooraf niet weet of het er 45 worden of 70. Annemieke kent lange trajecten; haar langste Volvo Ocean Race-leg duurde 21 dagen. Dit was bijna drie keer zo lang. “Die onzekerheid vond ik mentaal best een ding,” zegt ze. “Je kunt je niet voorbereiden op een eindpunt. Zeker richting het einde wordt dat zwaar: je weet dat je dichtbij bent, maar ook dat er nog van alles mis kan gaan.”
Aan boord ontstaat ondertussen routine. Het wachtsysteem – drie uur op, drie uur af – wordt het ritme van het leven. Je slaapt in blokken van twee tot tweeënhalf uur (mits slapen lukt), eet wat, stuurt berichten naar huis aan het begin van je wacht en gaat weer naar buiten. “Je lichaam went daar verrassend goed aan,” vertelt Annemieke. “Wat grappig is: bij een zeilwissel is iedereen aan dek, en na ‘all hands on deck’ is iedereen altijd even verward. Dan moet je weer even schakelen.”
Een boot die alles vraagt
IDEC SPORT is een indrukwekkende machine. Groot, snel en ontworpen om records te breken. Maar ook: niet nieuw. De trimaran is al drie keer rond de wereld geweest en het budget was beperkt. “Als alles werkt is het een bizar goede boot,” zegt Annemieke. “Maar als er dingen stukgaan, voel je hoe groot en oud het systeem is. Dan vraagt het heel veel vertrouwen.”
Dat vertrouwen werd onderweg flink getest. Al vroeg was er gedoe met het grootzeil. Later volgden meer tegenslagen, schade die zich opstapelde en uiteindelijk een slotweek die allesbepalend zou worden.
De laatste week: hoge golven en twijfel
“Die laatste week was echt heftig,” zegt Annemieke zonder omhaal. Storm Ingrid joeg over de Noord-Atlantische Oceaan, met hoge, steile golven en veel wind. De boot kreeg het zwaar, technisch én fysiek. Het grootzeil was inmiddels het grootste probleem. “Dat viel letterlijk uit elkaar. Het hing in steeds meer kleine stukken.”
Op zo’n enorme boot is dat spannend. De krachten zijn groot, de marges klein. “Op een gegeven moment ga je twijfelen: wordt dit niet te veel?” zegt ze. “Je wilt finishen, maar je moet ook eerlijk zijn over wat de boot nog aankan.”
Zeilen wordt improviseren. In plaats van mooie lange rakken volgen gijp na gijp. Het grootzeil moeten laten klapperen om überhaupt nog druk te krijgen. “Als alles goed werkt, hoeft er niets te klapperen,” legt Annemieke uit. “Maar door de schade moesten we juist laten slaan. We probeerden nog één lange klap te maken, maar die koers voelde echt kiele-kiele. Je zat continu op het randje.”
Humor als ventiel
Juist dan is luchtigheid geen luxe, maar noodzaak. Acht vrouwen, zeven nationaliteiten, verschillende karakters en weinig privacy. “Je leeft zó dicht op elkaar,” zegt Annemieke. “Dan komen ieders eigenaardigheden vanzelf naar boven.”
Aan boord ontstaat vanzelf een eigen dynamiek. Zonder vaste rituelen, maar met genoeg luchtigheid om het vol te houden. Kleine momenten van relativering maken het verschil, zeker wanneer de spanning oploopt. Je leeft dicht op elkaar, ziet elkaars eigenaardigheden en leert daar mee omgaan. Gaandeweg verschuift de focus van individuele taken naar het geheel. Het vertrouwen groeit, net als het besef dat je elkaar nodig hebt om door te gaan.
Verwondering tussen de stormen
Tussen de spanning door zijn er momenten die alles rechtvaardigen. De natuurverschijnselen. “’s Nachts die sterren,” zegt Annemieke. “Zo helder. En je ziet de satellieten zó bewegen.” Een van haar teamgenoten vergeleek het met een planetarium. En dan, onverwacht: het zuiderlicht. “Echt buitengewoon bizar,” noemt ze het. “Dat vergeet je nooit meer.”
Ook het ronden van de grote kapen (Kaap de Goede Hoop, Kaap Leeuwin en Kaap Hoorn) maakt indruk. Iconische punten op de route, die je niet even ‘meepakt’. En dan zijn er de snelheden. “Niet in te beelden,” zegt Annemieke. “Dat blijft bijzonder.”
Aankomen, maar nog niet landen
Wanneer de finishlijn bij Ushant is gepasseerd, is de opluchting groot. Maar landen? Dat kost tijd. “Je leeft zo lang naar dit moment toe,” zegt Annemieke. “En nu zit je ineens in interviews, ontvangst, reparaties. Het besef komt later wel. Voor nu is het vooral een bizar gevoel van trots en voldoening.”
Met 57 dagen, 21 uur en 20 minuten is ze bovendien de snelste Nederlander ooit die non-stop en zonder hulp van buitenaf de wereld rondzeilde – man of vrouw. Een feit dat ze nuchter brengt, maar dat de prestatie onderstreept.
Wat blijft, en wat komt
Voor Annemieke voelt dit niet als een eindpunt. “Ik kan nu heel goed terugkijken op wat er beter kan,” zegt ze. De toekomst ligt deels al vast: deze zomer vaart ze onder meer op een Swan 85 en op Magic Carpet. Tegelijk wil ze ruimte houden voor projecten als dit. “Maar je bent altijd afhankelijk van sponsors en timing.”
Wat ze hoopt dat The Famous Project losmaakt? Zichtbaarheid. “In Frankrijk leeft oceaanracen gigantisch. Daar is een cultuur, van beginners tot professionals, met bedrijven die zich er echt aan verbinden. Dat trekt mensen aan.” Ze hoopt dat dit soort projecten ook elders deuren openen. “Het mooiste zou zijn als ons record snel gebroken wordt. Dan weet je dat het leeft.”
En haar advies aan jonge zeilsters is helder: pak kansen die langskomen. “Je hoeft geen olympische achtergrond te hebben om dit te doen. Er zijn zoveel sterke zeilsters. Als dit project iets laat zien, dan is het wel dat er meer mogelijk is dan vaak wordt gedacht.”
De wereld rond in 57 dagen. Zonder einddatum, met een boot die alles vraagt, en met sterren boven je hoofd. Soms kiele-kiele. Maar altijd vooruit.