Britse zeilers spreken van ‘onnodige escalatie’ na waarschuwingsschoten

De bemanning van het zeiljacht Bright Future zegt tussen de twee reeksen van vijf korte geluidsseinen bewust van koers te zijn veranderd. Toch volgden kort daarna waarschuwingsschoten. Wat betekenen die vijf korte stoten volgens de vaarregels, en hoe reageer je daar als zeiler op?

De Britse bemanning van het zeiljacht Bright Future heeft haar kant van het verhaal verteld over het incident waarbij een Russisch oorlogsschip waarschuwingsschoten loste in Het Kanaal. Volgens het gepensioneerde echtpaar aan boord was de situatie onder controle en waren de schoten een onnodige escalatie.

Het voorval speelde zich af in dichte mist ten zuiden van het Isle of Wight. Bright Future, een Bavaria 39, voer daar terwijl het Russische fregat Admiraal Grigorovitsj met een marineverband door Het Kanaal trok. Het fregat werd daarbij gevolgd door Britse marineschepen.

Twee keer vijf stoten

Volgens schipper Jane werd de aandacht van de bemanning eerst getrokken door een reeks van vijf korte geluidsseinen vanaf het Russische oorlogsschip. De bemanning begreep daaruit dat het fregat wilde controleren of ze het fregat hadden opgemerkt.

De reactie volgde direct. Volgens Jane verlegden ze de koers van Bright Future ongeveer twee graden naar bakboord om duidelijk te maken dat de bemanning het oorlogsschip had gezien en bewust van koers wijzigde, volgens de vaarregels.

Daarmee leek de situatie opgelost, maar ongeveer een minuut later volgde opnieuw een reeks van vijf korte geluidsseinen.

"Onmiddellijk gevolgd door vier of vijf geweerschoten die niet op ons waren gericht", vertelde Jane aan Britse media. De bemanning denkt dat de schoten in de lucht werden afgevuurd als waarschuwing.

Volgens de zeilers kwamen de schoten onverwacht. Zij menen dat hun koerswijziging al voldoende had moeten zijn om aan te tonen dat zij rekening hielden met de aanwezigheid van het fregat.

Noot van de redactie: De waarschuwingsschoten zijn opmerkelijk. Echter, een koersverschil van slechts twee graden is niet een duidelijke koerswijziging te noemen.

Schoten op circa 500 meter

De opvarenden verklaarden verder dat de waarschuwingsschoten op ongeveer 500 meter van het jacht werden afgevuurd. Niemand raakte gewond en er ontstond geen schade aan boord.

Het echtpaar noemt de reactie van het oorlogsschip "totaal onnodig". Volgens hen was op dat moment al duidelijk dat het jacht het fregat had waargenomen en maatregelen had genomen om de situatie veilig te houden.

Andere lezing vanuit Rusland

Het Russische ministerie van Defensie presenteerde een andere lezing van de gebeurtenissen. Volgens Rusland naderde het zeiljacht het fregat op een onveilige manier en reageerde de bemanning onvoldoende op waarschuwingen. Daarom zouden uiteindelijk waarschuwingsschoten zijn gelost.

Welke afstanden, koersen en communicatiemomenten exact een rol hebben gespeeld, is op basis van de beschikbare informatie niet onafhankelijk vast te stellen. Wel staat vast dat beide partijen de situatie fundamenteel anders beoordelen.

Bekijk ook

Fris de maritieme basisregels op voor het seizoen start - Zeilen | Zeilen

Vaarregels: 5 korte geluidsseinen

De twee reeksen van vijf geluidsseinen die de bemanning van Bright Future beschrijft, hebben een vaste betekenis in de internationale vaarregels.

Volgens COLREG (Convention on the International Regulations for Preventing Collisions at Sea) of BVA (Bepalingen ter Voorkoming van Aanvaringen) betekent een reeks van minstens vijf korte en snelle stoten:

"Ik begrijp uw manoeuvre niet" of "Your intentions are not clear"

Het is een officieel waarschuwingssignaal dat wordt gebruikt wanneer een schip onzeker is over de intenties van een ander vaartuig of een potentieel gevaarlijke situatie ziet ontstaan.

Het signaal betekent niet automatisch dat een aanvaring dreigt, maar wel dat de andere partij vindt dat er onmiddellijk meer duidelijkheid moet komen.

Wat doe je vervolgens als zeiler?

Hoor je vijf korte stoten? Dan is het verstandig om direct actie te ondernemen:

• Kijk direct rondom het schip en bepaal welk vaartuig het signaal geeft;
• Controleer AIS, radar en kaartplotter om de situatie volledig in beeld te krijgen;
• Beoordeel het risico op aanvaring, los van de vraag wie formeel voorrang heeft;
• Maak je intenties duidelijk door een tijdige en goed zichtbare manoeuvre;
• Luister uit op de marifoon en controleer of een schip contact probeert te leggen;
• Neem indien nodig zelf contact op met het betreffende schip;
• Blijf de situatie volgen totdat voor beide partijen duidelijk is dat het risico is verdwenen.

Een belangrijke vuistregel daarbij: ook wanneer de ander volgens de regels moet uitwijken, blijf je verplicht alles te doen wat redelijkerwijs nodig is om een aanvaring te voorkomen.

Bekijk ook

7 belangrijke verschillen tussen het BPR en BVA - Zeilen | Zeilen