Zeilen met oog voor de oceaan: nieuwe regels tegen aanvaringen met zeezoogdieren

World Sailing en MMAG presenteren nieuwe richtlijnen voor veiliger zeilen tussen walvissen en dolfijnen.

Eva Timmermans 08 jan. 2026 | 08:35

Aan boord

Zeilen met oog voor de oceaan: nieuwe regels tegen aanvaringen met zeezoogdieren

De internationale zeilwereld zet een duidelijke stap richting beter oceaanbeheer. World Sailing heeft samen met de Marine Mammal Advisory Group (MMAG) nieuwe richtlijnen gepubliceerd om het risico op botsingen tussen zeilboten en zeezoogdieren te verkleinen. De zogenoemde Marine Megafauna in Sailing Guidelines zijn bedoeld voor zeilers, evenementen en zeilfederaties wereldwijd – van oceaanracers tot toerzeilers op lange oversteken.

Volgens data uit het Marine Strike Log leidt ongeveer de helft van de gemelde aanvaringen met zeezoogdieren tot verwonding of sterfte van het dier. In veel gevallen loopt ook de boot schade op. Zeker op open zee, waar walvissen, dolfijnen en andere grote dieren voorkomen, is het risico groter dan veel zeilers zich realiseren. De nieuwe richtlijnen moeten helpen om die risico’s beter te begrijpen en te beperken.

Zes pijlers voor verantwoord zeilen

De richtlijnen zijn opgebouwd rond een zespijlerstrategie van MMAG. Die bestaat uit het verzamelen en delen van informatie, het maken van risicoanalyses, live rapportage van waarnemingen, technische oplossingen, educatie en bewustwording, en samenwerking tussen alle betrokken partijen. Die brede aanpak maakt de richtlijnen toepasbaar voor zowel grote internationale wedstrijden als individuele zeilers.

Volgens Alexandra Rickham, Sustainability Director bij World Sailing, is het belangrijk dat de sport wereldwijd dezelfde lijn volgt. Met een duidelijke en consistente aanpak wordt niet alleen het zeilen veiliger, maar wordt ook bijgedragen aan de gezondheid van de oceanen op de lange termijn.

Van ontwijken naar vooruitdenken

Opvallend is dat de richtlijnen verder gaan dan alleen ‘goed uitkijken’. Ze moedigen organisaties en teams aan om vooraf een zogenoemd Nature Action Plan op te stellen. Dat is een praktisch protocol waarmee evenementen risico’s voor zeezoogdieren in kaart brengen en passende maatregelen kunnen nemen. MMAG heeft hiervoor een flexibel template ontwikkeld, dat aangepast kan worden aan lokale omstandigheden en vaarroutes.

Praktijkvoorbeelden uit de topsport

In het document zijn verschillende praktijkcases opgenomen uit grote zeilevenementen en klassen, waaronder The Ocean Race, de Transat Québec–Saint-Malo, de Transat CIC en de IMOCA-klasse. Voorbeelden zijn het verleggen van baanvakken weg van kwetsbare natuurgebieden, het inzetten van mariene waarnemers aan boord en het gebruik van detectietechnologie zoals drones.

Een belangrijk uitgangspunt daarbij is dat er geen perfecte, allesomvattende oplossing bestaat. De nadruk ligt op goede voorbereiding, duidelijke protocollen, betrokkenheid van stakeholders en heldere communicatie.

Bekijk ook

Vast aan de steiger: hoe een paar mieren ons negen dagen ophielden | Zeilen

Van oceaanvrijheid naar quarantaine: hoe een paar mieren ons negen dagen vasthielden in Nieuw-Zeeland. Een verhaal dat elke vertrekkende zeiler herkent.

Elke zeiler als ‘citizen scientist’

Volgens MMAG-medeoprichter Damian Foxall kan iedere zeiler een rol spelen. Door ontmoetingen met zeezoogdieren live te melden via apps zoals Whale Alert, of eerdere incidenten anoniem te registreren via de Marine Strike Survey, leveren zeilers waardevolle data voor wetenschappelijk onderzoek. Die informatie helpt om risico’s beter te analyseren en toekomstige richtlijnen verder te verbeteren.

Ook relevant voor Nederlandse zeilers

Voor Nederlandse zeilers die lange oversteken maken richting Biscaje, de Atlantische Oceaan of verder, zijn deze richtlijnen direct toepasbaar. Maar ook dichter bij huis groeit het besef dat goed zeemanschap niet alleen gaat over veiligheid aan boord, maar ook over zorg voor het leven in zee.