Solozeilen als een pro: 10 tips

De 200 Myls Solo is nog maar net achter de rug en de Singlehanded alweer in aantocht. In je eentje zeilen vraagt om meer dan alleen goed zeemanschap: het is een combinatie van voorbereiding, routine, veiligheid en keuzes die het je onderweg makkelijker maken. Wie stap voor stap traint, vergroot niet alleen de kans op een geslaagde tocht, maar gaat ook met plezier en vertrouwen uitdagingen tegemoet.

1. Begin klein maar droom groot

Kies niet meteen voor een lange oversteek of onbekend vaargebied. Oefen eerst met korte tochten op water dat je goed kent, zodat je routine opbouwt. En leer hoe je boot reageert bij manoeuvres die je normaal met bemanning zou doen, zoals aanleggen, ankeren en reven.

2. Controleer de boot en uitrusting

Wanneer je alleen vaart, is er niemand om te helpen als er onderweg iets stukgaat. Loop daarom voor je vertrekt alles na: zijn de vallen en schoten in orde, werken de navigatiemiddelen, werkt de marifoon naar behoren, etc. Vergeet ook niet je eigen veiligheid: reddingsvest en je lifeline.
Zoals Singlehanded-deelnemer Margot Banning vorig jaar vertelde, helpt het om documenten en kaarten te plastificeren en vooraf na te denken over voeding en warm blijven.

3. Houd het weer altijd in de gaten

Het weer is vaak de bepalende factor voor een geslaagde tocht. Check meerdere weermodellen en kijk niet alleen naar windkracht en windrichting, maar ook naar de kracht van de windvlagen, neerslag en bijbehorend (slecht) zicht. Beter een dag langer wachten in de haven, dan te vroeg in lastige omstandigheden vertrekken. Op Meteo Zeilen vind je elk week het actuele Weekend Weerbericht en alle informatie die je nodig hebt om een weloverwogen keus te maken.

4. Opgeruimd staat netjes

Een rommelig dek kan gevaarlijk worden als je alleen bent. Zorg dat lijnen netjes zijn opgeschoten, dat er geen losse spullen rondslingeren en dat alles een vaste plek heeft. Als je onverwachts moet handelen, wil je niet struikelen over een fender of een lijn.

5. Denk aan je eigen veiligheid

Een van de grootste risico’s van solozeilen is overboord vallen. Er is geen bemanning die je op kan pikken. Draag dus altijd een reddingsvest en maak jezelf vast met een lifeline, zeker bij slecht weer of ’s nachts. Het is aan te raden te allen tijde een handmarifoon aan je vest of jas vast te maken.

6. Pas je zeilvoering aan

Alleen zeilen betekent dat je sneller vermoeid raakt en minder puf hebt voor bepaalde manoeuvres. Hoe gemakkelijker je boot te hanteren is, hoe meer plezier je aan het zeilen beleeft. Lees hier meer over goed reven.

7. Zorg voor eten en drinken binnen handbereik

Het klinkt eenvoudig, maar is heel belangrijk. Maak voor vertrek snacks, thermosflessen met warme drank en broodjes klaar. Tijdens solozeilen wil je niet onderdeks uitgebreid maaltijden moeten koken terwijl je boot zonder iemand aan het roer doorvaart. Margot vertelde in het interview vorig jaar: "Ik heb een snelkoker aangeschaft die ik aan het handvat van het luik kan ophangen. Hiermee kan ik snel koffie, thee en chocolademelk maken. En het gevriesdroogde eten opwarmen. Dat is ideaal, want dat zit in zakjes die je weer dicht kun maken."

8. Leer slim rusten

Bij langere tochten kun je niet nachtenlang wakker blijven. Leer daarom om korte powernaps te nemen, gebruik kookwekkers of een eenvoudige timer. Ook als je geen oceaan oversteekt, is het belangrijk dat je niet oververmoeid raakt.

9. Investeer in een stil bemanningslid

Een betrouwbare stuurautomaat of windvaanstuurinrichting neemt je werk uit handen en is nagenoeg essentieel bij solozeilen. Het maakt het mogelijk om rustig je zeilen te trimmen, te navigeren of om een broodje te maken. Zeker bij langere tochten is dit je ‘stille bemanningslid’ dat je goed van pas kan komen. Lees hier meer 'zeilen zonder handen'. Een andere manier om je roer voor langere tijd los te kunnen laten is gebalanceerde trim en een manier om je helmstok vast te zetten, bijvoorbeeld met behulp van een elastiek.

10. Deel je plan en blijf bereikbaar

Vertel altijd iemand op de wal wat je route en geplande aankomsttijd is. Neem een marifoon mee en, voor langere of afgelegen tochten, een satellietcommunicatiemiddel. Zo weet iemand waar je bent en kan er hulp komen als je in de problemen raakt.

Lees hier alles hoe 'hardcore zeilers' Margot Banning en Martin-Paul Neys zich vorig jaar voorbereidden op de Singlehanded.