Stel: je hebt zo’n 50.000 euro te besteden en wilt eindelijk die eigen boot kopen. Maar welk schip geeft je het meeste plezier, comfort en betrouwbaarheid voor dat budget? Van toergericht tot sportief, van royaal tot verrassend praktisch: de komende vijf weken lichten we elke week één tweedehands boot uit. Eerder waren het de Bavaria 30 Cruiser, Dufour 30 Classic en de Dehler 31 Top. Deze week is het de X-342.
De X-342 is de grootste en oudste boot in het gezelschap. Ook zonder die extra meter is hij met gemak de snelste. Toen de zeilerswereld eind jaren tachtig eindelijk tot bezinning kwam en het IOR-tijdperk vaarwel zei, ontwierp X-Yachts’ huisontwerper Niels Jeppesen de zeer stabiele X-342.
Eerste indruk aan boord van de X: de ruimte aan salon en banken. Naar hedendaagse maatstaven is de boot beperkt in breedte en stahoogte (dezelfde hoogte als de Dehler), maar dat doet niets af aan de praktische bruikbaarheid ervan. Door de lange ramen komt veel licht binnen. Het mahonie interieur is uitgesproken doch niet nadrukkelijk aanwezig.
/https%3A%2F%2Fcdn.pijper.io%2F2025%2F12%2F0tRfmCCeUHkTt01765183834.png)
Stijlvol
De originele koningsblauwe bekleding heeft zijn beste tijd gehad. De zitkussens zijn erg zacht en dun geworden, en kunnen het best worden vervangen. Het lakwerk is over het algemeen in redelijke staat en is hier en daar snel bijgewerkt. Het interieur is stijlvol maar praktisch en zonder opsmuk.
De doorgestoken mast staat in het midden van de kajuittafel, op een gegalvaniseerd stalen kielframe, waaraan de boot met één strop kan worden opgehesen. De doorgestoken mast laat natuurlijk altijd wat water door, waardoor het bilgeputje geen overbodige luxe is. Het frame kan wel een schoonmaakbeurt gebruiken, maar ziet er verder prima uit. Een aantal ringen van de kielbouten zijn roestig en behoeven aandacht.
Bergruimte?
De ruimte onder het gangboord is voor de verandering niet opgevuld met kastjes. De tanks zitten onder de salonbanken, waardoor bergruimte elders moet worden gezocht. Aan stuurboord zijn boven de rugleuning van de bank twee losse kastjes ingetimmerd, maar dat zet natuurlijk geen zoden aan de dijk. In het voorschip zijn veel kastjes aangebracht en ook onder het bed is een grote bergruimte. Hetzelfde geldt voor het achterschip.
De motor is een keer vervangen, maar de klemflens en het Volvo Seal zitten wel erg dicht op elkaar. Het kan lang goed gaan zo, maar als de motorsteunen wat soepeler worden met de jaren, kan de flens eenvoudig zijn tanden in de seal zetten. Aan de andere kant van het schot, in de sanitaire ruimte, ruikt het wat muf – in de bakskist stinkt het ronduit. Waarschijnlijk zijn ook hier onjuiste slangen en dito afdichtingen van de vuilwatertank de oorzaak.
Vereenvoudigen
De boot is 25 jaar in handen geweest van de tweede eigenaar, die weliswaar zuinig is geweest op de boot, maar weinig heeft vervangen. Alle lieren, stoppers en lijnen zijn oud. De eigenaar heeft (na consultatie van een ontwerper) de wantputtingen laten verplaatsen en de standaard rechte zalings laten vervangen door gepijlde exemplaren, waardoor de hek- of bakstagen in principe niet meer nodig zijn om de mast overeind te houden. De ontwerper heeft daarbij ook voorzien in een jumper stay, een soort omgekeerde diamantverstaging, voor de masttop. De boot is voorzien van massieve verstaging (rod rigging), een verstelbare hekstag, vrij dun uitgevoerde Dyneema-bakstagen die op 7/8e aangrijpen. De checkstays zitten halverwege, waarbij de vertraging met een slede op de genuarail is gemonteerd. Die gebruik je bijvoorbeeld als je wel veel spanning op je voorstag wilt (je trekt je bakstagen stevig aan), maar je het grootzeil onderin niet wilt afvlakken. Met de checkstay trek je de ontstane kromming in het onderste deel van je mast eruit.
Onder zeil
Wij vinden het een uitstekende keus van de eigenaar geweest om het tuig aan te passen. Bakstagen zijn bewerkelijk, zeker op een boot die je niet eigen is. Er staat zo’n achttien knopen wind en voor we hijsen, steken we het eerste rif. Dat gaat uitstekend. Met uitzondering van de stoppers is alles gangbaar en loopt het soepel. Voor de hanteerbaarheid steken we al snel het tweede rif. De zeilen zijn in prima staat, maar we hebben met z’n tweeën gewoonweg te veel druk om de boot prettig te kunnen blijven sturen.
De kuiprand zit heerlijk onder helling en met onze favoriete helmstokverlenger in de hand laat de boot zich uitstekend sturen. De overloopbediening werkt redelijk, de grootschoot goed. De boot gaat als een speer en we zien aan de wind regelmatig zeven knopen op de klok. Als je de bakstagen even buiten beschouwing laat – wat met de nieuwe tuigconfiguratie moet kunnen – is het een heerlijke boot om mee te varen.
Disclaimer: deze tekst is eerder verschenen in Zeilen 11/2019. De genoemde prijzen kunnen dus verschillen.
Tekst: Marinus van Sijdenborgh de Jong
- Ben Scheurer