Voor zeilers, door zeilers

Iridium ontwikkelt chip tegen gps-vervalsing en -verstoring

Nieuwe satelliettechnologie moet navigatie betrouwbaarder maken, ook op zee

Nieuwe Iridium-satellietchip maakt einde aan kwetsbare gps-navigatie
Iridium ontwikkelt chip tegen gps-vervalsing en -verstoring

Het satellietcommunicatiebedrijf Iridium Communications Inc. heeft een nieuwe chip ontwikkeld die scheepsnavigatie moet beschermen tegen het steeds vaker voorkomende spoofing (het vervalsen van signalen) en jamming (het blokkeren ervan). De miniatuurchip, een zogeheten Application-Specific Integrated Circuit (ASIC), levert geauthenticeerde positie-, navigatie- en tijdgegevens als alternatief voor traditionele gps-systemen.

De chip ontvangt cryptografisch beveiligde data via het wereldwijde Iridium-satellietnetwerk, dat volgens het bedrijf “tot duizend keer krachtiger is dan gps” en bovendien ook binnenshuis en onder dek kan functioneren. Daarmee wil Iridium een antwoord bieden op de toenemende kwetsbaarheid van satellietnavigatie.

“Het bieden van dit soort mogelijkheden op wereldwijde schaal is nog nooit eerder gedaan,” zegt Iridium-CEO Matt Desch. De technologie werd vorige maand succesvol getest tijdens een internationaal jammertest-evenement, waarbij navigatie en tijdsynchronisatie stabiel bleven onder gecontroleerde verstoringen.

Steeds meer storingen op de Oostzee

Sinds het uitbreken van de oorlog in Oekraïne wordt met name op de Oostzee geregeld gps-verstoring gemeld. Ook elders in de wereld zijn incidenten toegenomen: in september verloor zelfs het vliegtuig van EU-voorzitter Ursula von der Leyen tijdelijk zijn navigatiesysteem, en in oktober raakten schepen nabij Qatar de weg kwijt door GNSS-manipulatie.

Volgens een rapport van OPSGROUP uit 2024 is gps-spoofing in de luchtvaart met 500 procent toegenomen, en krijgen dagelijks zo’n 1.500 vluchten te maken met navigatiefouten. De maritieme sector ondervindt vergelijkbare problemen: storingen kunnen leiden tot foutieve posities, onjuiste koersinformatie en veiligheidsrisico’s in drukbevaren gebieden.

Beschikbaar vanaf zomer 2026

De Iridium PNT-chip bevindt zich nog in de testfase. Organisaties kunnen zich nu aanmelden voor bètatests; de commerciële lancering staat gepland voor de zomer van 2026. Iridium verwacht dat de markt voor alternatieve navigatie-oplossingen (de zogeheten PNT-markt) in 2032 een waarde van ruim 3,5 miljard dollar bereikt.

De nieuwe chip zou een grote stap kunnen zijn richting robuustere en veiligere navigatie — niet alleen voor de luchtvaart, maar ook voor de scheepvaart, waar gps-betrouwbaarheid cruciaal is voor dagelijkse operaties, routeplanning en veiligheidsvoorzieningen.