Drie open bootjes dwars door Friesland: Team Fox

Wat is leuker dan met een goed zeilende open boot, met een dektent voor de nacht, de groene wereld van Friesland te ontdekken? Juist… Niets! En dus trekt de redactie van Zeilen met drie kleine bootjes dwars door Friesland: Team Valk, Team Randmeer en Team Fox. Het doel: laten zien hoe leuk het is om op de bonnefooi door Friesland te trekken met een boot die je hier overal kunt huren. Het volledige artikel is te lezen in Zeilen 08/2026 en voor abonnees hier digitaal. In dit derde deel van drie: Team Fox met schrijvende zeiler Yorick Stam aan de helm.

Team Fox

In een kleine anderhalf uur ben ik met de auto vanuit Amsterdam in Heeg. Dezelfde reis met het openbaar vervoer is zeker ook mogelijk, maar duurt ruim dubbel zo lang. Voor een zeiler met geduld – een pleonasme? – hoeft dat echter geen bezwaar te zijn. Op een kant-en-klare boot stappen en wegvaren gaat vervolgens voor iedereen even snel. Een klein groot avontuur in Friesland is voor iedereen bereikbaar.

Op pad

Zodra ik op de Fox 22 stap, realiseer ik me: dit is het kleinste bootje waar ik ooit op ben geweest. Terwijl veel zeilers hun zeilcarrière juist beginnen met een klein bootje in Friesland, ben ik benieuwd of ik via mijn autodidactische omweg de juiste skills heb opgedaan. Het ziet er om te beginnen heel logisch en intuïtief uit, robuust, maar zeker ook handzaam. Als ik mijn tassen naar binnen heb gegooid, de huik van het grootzeil heb afgehaald en het val aangeslagen, gooi ik los en vaar op de motor de haven uit. Er staat een licht briesje, dat wegvalt tussen de bebouwing. Het bootje nodigt ontzettend uit om gezeild te worden, dus zodra ik de haven uit ben, hijs ik het grootzeil en rol de genua uit. Theoretisch vaar ik halve wind, maar de wind krijgt pas vrij spel als ik de hoek om ga richting het Heegermeer. Dat wordt opkruisen.

Opeens realiseer ik me dat ik niet weet hoe de Fox er aan de onderkant uitziet. Heeft een bootje van dit formaat een kiel met ballast? Of moet ik conservatiever zeilen dan ik gewend ben? In de luwte kan ik gelukkig rustig even googlen: de driehonderdvijftig kilogram in de bulbkiel zorgen voor een behoorlijk oprichtend vermogen.

Een van de mooiste momenten van het zeilen blijft het uitzetten van de motor. Zoals altijd word ik weer overvallen door de heerlijke stilte die dan volgt. Na een beetje spelevaren op het Heegermeer, waar genoeg wind staat om het water in het kielzog achter de Fox te laten bruisen, zet ik koers richting het oosten. Ik vaar nu ruime wind.

De Fox glijdt kalmpjes door het water, het is warm, de zon weerkaatst op de vriendelijke golfjes. Ik hoor een kakafonie van vogels en insecten nu mijn oren zich op dezelfde hoogte bevinden als de weilanden, waar koeien sereen gras kauwen. Spontaan moet ik hardop lachen van hoe bijna onvoorstelbaar paradijselijk dit is.

Overnachten tussen het riet

Mijn route voert vanuit Heeg over de Jeltesloot en de Janesloot naar de Langweerderwielen, dan omhoog naar de Goingarijpsterpoelen en tenslotte via de Terkaplesterpoelen naar Akkrum. Daar pik ik morgen mijn opstapper op. De zuidwestelijke wind blaast me er zo naartoe, de boot gaat stabiel en met een mooie snelheid tussen weilanden en rietpluimen door. De Fox laat zich ontzettend makkelijk zeilen, ook in m’n eentje. Op de meren is hier veel sportieve pret mee te beleven! De helmstokverlenger geeft me overal in de kuip controle over het roer en de schoten kan ik, met één slag om de lier, met de hand aantrekken, ook bij meer wind. In de kuip is veel ruimte om te bewegen. Al zeilend kun je prima op de kuipbank zitten, maar ook heerlijk in de reling hangen. Dat is geen staaldraad, maar een brede band en dus heel comfortabel. Onderweg maak ik een stop in Langweer, waar de havenmeester van de passanten haven me aanraadt één ingang zuidelijker te nemen. “Daar zijn aanlegplaatsen voor kleine bootjes en loop je zo het dorpje in.”

Met vers brood aan boord maak ik van de (lege!) Goinga rijpsterpoelen mijn speelterrein. Op het open water staat best wat wind en het brood zou door de kajuit vliegen als ik het niet net als alle andere spullen in de slimme kajuitindeling vast had opgeborgen.

Als ik in Goingarijp even uitrust, blijkt de Valk met Ben en Joost vlakbij te zijn, op het Sneekermeer. We ontmoeten elkaar en zoeken een idyllisch Marrekrite-plekje op in de Terkaplesterpoelen. Nu is het rustig, maar op drukkere dagen is deze gewilde plek schijnbaar altijd als eerste vol. Het is niet moeilijk te begrijpen waarom. Je ligt hier prachtig, beschut, met genoeg ruimte om de benen te strekken en ’s ochtends gezellig op het gras te ontbijten. Gelukkig zijn er nog héél veel andere, mooie Marrekrite aanlegplekken.

Doel: zeearend spotten

De volgende ochtend pik ik Luuk op in Akkrum. Hij is geen zeiler, maar wel een vogelaar. Daarom hebben we besloten om te mikken op de vogelkijkhut Ielgoes in De Alde Feanen, waar we kans hebben een zeearend te spotten. Onderweg zal ik Luuk een beetje leren zeilen. Vandaag vallen er wat buien, maar daar hebben we door de kajuit van de Fox eigenlijk geen last van; bij de twee stortbuien leggen we aan en zitten we binnen.

“Friesland verrast me; ik wist niet dat het hier zo mooi is!” Met nog steeds zuidwestelijke wind heeft Luuk het vandaag makkelijk. Alsof hij nooit anders deed, zit hij aan het roer en neemt ontspannen de Friese natuur in zich op. Het waait een klein beetje harder dan gister, maar nog steeds is de Fox comfortabel en stabiel met deze ruime koers. Na een uur of twee komen we aan in De Alde Feanen en meren als enige aan bij de vogelkijkhut. Luuk vertelt over de vogels die zich laten zien, waaronder de voor mij nieuwe categorie KBV (Klein Bruin Vogeltje).

En wist je dat je het nest van de zeearend kunt herkennen aan een uitgebeten plek in de boom, omdat hij na het eten z’n nest blijkbaar niet schoonmaakt? We zien nest noch zeearend, krijgen zelf wel trek en koken en eten buiten, in de miezer. Het geeft niets. We voelen ons één met de plek waar we zijn.

Echt leren zeilen

De volgende dag is de wind behoorlijk aangetrokken en blaast de boot schuin over de boeg tegen de Marrekritesteiger waar we de nacht doorbrachten. Ik had mezelf voorgenomen deze dagen alles zeilend te doen, dus nu moeten we uitvogelen hoe we hier lagerwal wegkomen. Uit voorzorg reven we het grootzeil, wat erg makkelijk gaat wanneer we de giek boven de wal laten bungelen en zo het gereefde zeil met de reefknuttels kunnen opbinden. Het wegvaren lukt uiteindelijk door af te duwen en meteen overstag te gaan.

De tocht terug naar Heeg gaat grotendeels recht tegen de wind in. Luuk zit weer aan het roer en ik bedien de genua. We maken slag na slag in de smalle vaarten. Luuk krijgt uitgebreid kans om te oefenen en we ontdekken dat actief coachen het beste resultaat op levert. Al snel zeilt hij indrukwekkend ontspannen tegen windkracht vijf à zes in, waarbij hij telkens soepel overstag gaat vlak voordat de boeg het riet aantikt. De boot gaat soms behoorlijk schuin, maar de kuip is ook daarop ingericht.

Qua diepgang hoeven we ons met de Fox geen zorgen te maken. Op de meren kunnen we grotere slagen maken, en moeten we actief wind uit het grootzeil lozen. Met de stralende zon erbij hebben we het zeer naar onze zin.

Het duurt wel wat langer dan verwacht, waardoor we op een bepaald moment besluiten om de motor aan te zetten. De buitenboordmotor op benzine maakt herrie en stinkt, maar we kunnen niet ontkennen: het is nu wel heel handig.

Bij terugkomst in Heeg maken we schoon schip. We kijken terug op een fantastische tocht. Als het bootje kleiner is, is de wereld – én het avontuur – des te groter!

Tekst: Yorick Stam. Beeld: Eric van den Bandt en team Fox.

Bekijk ook

Drie open bootjes dwars door Friesland: Team Randmeer | Zeilen

Verder lezen?

Het volledige artikel is te lezen in Zeilen 08/2026 en voor abonnees hier digitaal. Nog geen abonnee? Bestel nu een digitaal jaarabonnement op Zeilen, dan heb je direct toegang tot dit artikel en vind je in ons digitale archief nog veel meer. Óf bestel een jaarabonnement 12x Zeilen+ digitaal lezen, dan krijg je maandelijks ons magazine thuisbezorgd én heb je met onze app altijd en overal de kennis van Zeilen tot je beschikking. Bestel hier.

Bekijk ook

Drie open bootjes dwars door Friesland: Team Valk | Zeilen