Voor zeilers, door zeilers

Kolibri: drie generaties botenbouwers, één legendarische werf

Honderd jaar bouwen met hart en ziel

Kolibri

Wie kent ’m niet, de kleine Kolibri? Een eeuw geleden startte Antoon van den Brink met wat nu Kolibri Jachtbouw heet. Naast Kolibri bouwde de werf onder andere honderden exemplaren van de Pluis en de Flying Dutchman. Naar de modernste inzichten, maar altijd in hout. Lees het hele verhaal in Zeilen editie 10/2025.

Al 100 jaar staat in Stompwijk, een polderdorpje tussen Leiden en Zoeter­meer, de loods van Kolibri Jachtbouw. Buiten staan een paar bokken, een enkele kiel en wat grote bootonderdelen. Binnen zien we het walhalla voor de timmerman: houten mallen en strooklatten bedekken de gehele muur, een enorme zaagtafel neemt de helft van de ruimte in beslag. Achter een grote werkbank treffen we eigenaar en enig werknemer van de werf Pim van den Brink (62).

“Ik ben de derde generatie botenbouwer op dit terrein. In 1993 nam ik het bedrijf over van mijn vader Leo, die het op zijn beurt overnam van zijn vader Antoon. Mijn grootvader vestigde het bedrijf in 1925 als carrosserie­ en wagenmakerij. Hij hield van experimenteren, had het karakter van een uitvinder.”

Op de Kagerplassen bij de winterwedstrijden zijn altijd wel Kolibri's te vinden. © Eric van den Bandt

Zijn tijd vooruit

In 1928 krijgt carrosserie­ en wagenmaker Antoon van den Brink het verzoek om een BM te bouwen. “Ook al had mijn grootvader geen ervaring met botenbouw, hij wilde het wel proberen. Hij verbaasde zich over het hoge bedrag dat men bereid was voor de boot neer te leggen, en zag handel.” Zijn kennis doet hij op in het standaardwerk De Zeilsport van ingenieur J. Loeff. Hij bouwt uiteindelijk meerdere BM’s, maar ziet tegelijk ook wat er beter kan en ontwerpt zijn eerste open kielboot, de Forel. “Dat ontwerpproces pakte hij aan op gevoel: met een haalmes sneed hij uit een blok hout een mooie vorm, die hij vervolgens minutieus in plakken zaagde, om ze daarna op ware grootte op papier te zetten. Op basis van die tekeningen bouwde hij een spantenframe." De Forel slaat aan en de werf krijgt steeds meer vorm.

Na de bouw van een speedboot krijgt grootvader Antoon de opdracht voor een Vrijbuiter, een zeer vrije klasse. Hierdoor komt hij in contact met iemand die een nieuwe bouwmethode uit Amerika wil doorontwikkelen. Experi­menten met die nieuwe bouwmethode, waarbij een pakket van stroken fineer en lijmfolie onder hoge druk en tempe­ ratuur over een mal wordt geperst, lopen op niets uit.

Ondertussen ontwerpt Antoon voor eigen gebruik ook een Vrijbuiter. Dit scheepje – dat nog steeds in de familie is, in zeilende staat – blijkt zijn tijd ver vooruit. De romp­ vorm heeft veel weg van een moderne America’s Cupper. Voor de zeilen experimenteert Antoon met dun triplex, waarvan de profieldiepte wordt bepaald door een inge­ nieus systeem van lijntjes. Het zeil blijkt veel effectiever dan rekbaar katoenen doek, maar is zeer onpraktisch in gebruik. Zo gauw Dacron zijn intrede doet, gaat het vleugelzeil de kachel in.

Zeilen 10/2025

Wil je de rest van dit verhaal lezen? Bestel nu een digitaal jaarabonnement op Zeilen, dan heb je direct toegang tot dit artikel en vind je in ons digitale archief nog veel meer. Bestel hier.

Óf bestel een jaarabonnement 12x Zeilen+ digitaal lezen, dan krijg je maandelijks ons magazine thuisbezorgd én heb je met onze app altijd en overal de kennis van Zeilen tot je beschikking. Bestel hier.

Boten
Meer Boten
Y-foils en U-roeren: Gitana 18 breekt met alle regels
Boten |
Y-foils en U-roeren: Gitana 18 breekt met alle regels
Elan SixtyFive
Boten |
Elan gaat van seriebouw naar koolstof luxejachten
Noordse Folkboot
Boten |
Folkboot: het houten icoon dat nooit veroudert
Zeilboot
Boten |
Klein maar fijn: op zoek naar het ideale zeilbootje
Kolibri
Boten |
Kolibri: drie generaties botenbouwers, één legendarische werf
Kolibri 660 Älskling
Boten |
Zeilen met een Kolibri: 'voor mij is dit de ideale boot'
Droomjacht
Nieuws |
Waarom dit stel hun eigen voetrails en sceptersteunen maakt
Storm legt Wallyrocket51 plat op Italiaanse werf
Boten |
Storm legt Wallyrocket51 plat op Italiaanse werf